Fęrsluflokkur: Evrópumįl

Verša hlynntir fleiri en andvķgir fyrir lok žessa kjörtķmabils?

ThumbupwithEUflag-large
Ķ könnunum sem žessum žar sem višhorf er kannaš meš nokkuš reglulegu millibili er mesta upplżsingagildiš ķ breytingum yfir lengri tķma. Viš sjįum į žessari gröf aš breytingar milli kannana segja okkur afskaplega lķtiš. Žar hoppar allt upp og nišur og lķklegt aš žessar smįvęgilegu breytingar endurspegli frekar umręšu hverju sinni frekar en almennt įlit landsmanna. Eins er munurinn milli andvķgra og hlynntra hverju sinni lķtiš įhugaveršur žar sem hver slķkur punktur er śt af fyrir sig ašeins svipmynd af stöšunni į tilteknum tķma og skortir vķšara samhengi. Ferliš frį upphafi tķmabilsins sem sżnt er ķ gröfinni og til dagsins ķ dag er žvķ ašal fréttin hér og hśn er nokkuš įhugaverš. Žaš er mjög skżrt aš fjöldi žeirra sem segjast vera andvķgir ašild fer minnkandi mešan fjöldi žeirra sem segjast vera hlynntir fer vaxandi.


Raunin er aš į rśmlega 2 įrum hefur fjöldi andvķgra fękkaš um nęstum 10% mešan fjöldi hlynntra hefur aukist um ca. 5%.

Ef žessi žróun heldur įfram gętu hlynntir oršiš fleiri en andvķgir į žessu kjörtķmabili.

mbl.is Fleiri hlynntir inngöngu ķ ESB
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hvers vegna stunda blašamenn lélega blašamennsku?

dumb-reporter-new-york-timesTvęr "fréttir" sem ég hef lesiš nżlega hafa veriš aš angra mig. Sś fyrsta hefur fariš ört um frétta- og félagsmišla į vefnum sķšustu daga - um aš vonda Evrópusambandiš ętli aš banna kanil og drepa žar meš įstsęla kanilsnśš Dana. Hin sagši frį žvķ aš "haldiš er utan um" rafręna gjaldmišilinn Bitcoin ķ gagnaveri ķ Reykjanesbę. Bįšar eru svo illa upplżstar og misvķsandi aš žęr fį mig til hugsa hvaš žaš sé eiginlega sem nśtķma blašamenn gera, eša telja vera sitt hlutverk ķ samfélaginu? Svo fussum viš og sveium yfir žvķ aš tęplega žrišjungur ķslenskra drengja geta ekki lesiš sér til gagns, en ég verš aš spyrja - hvert er gagniš žegar lesefniš er svona? 

Kanilsnśšadrįp? 
Fyrri fréttin hefur birst į mbl.isvisir.is og dv.is. Engin tilraun viršist hafa veriš gerš hjį blašamönnunum né ritstjórum til aš ganga śr skugga um aš fréttin sé rétt. Raunin er (og žarf ekki aš leita langt til aš komast aš žvķ) aš žaš er ekkert ķ reglugeršinni umręddu sem bannar eša takmarkar į nokkurn hįtt notkun kanils ķ matvęlum. Reglugeršin takmarkar innihald kśmarķns ķ matvęlum, en žaš er efni sem finnst ķ töluveršu magni ķ sumum plöntutegundum, mešal annars kassķu, sem er sś kaniltegund sem algengast er aš notuš er ķ matargerš. Kśmarķn finnst ķ mjög litlu magni ķ öšrum tegundum af kanil, žar į mešal Ceylon kanil, sem er lķka kallaš į ensku "true cinnamon" og žykir fķnna og er dżrara en kassķa. Svo lķtiš er kśmarķniš ķ Ceylon kanil aš žaš mętti nota heilu hrśgurnar af žvķ ķ hvern kanilsnśš įn žess aš fara upp fyrir leyfileg mörk kśmarķninnihalds. Sem sagt, žaš eina sem kemur ķ veg fyrir aš danskir bakarar haldi įfram aš baka sķna dżrindis kanilsnśša er ef žeir neita alfariš aš nota ögn dżrara og töluvert betra hrįefni. Aš Evrópusambandiš skuli voga sér aš gera okkur saklausu borgurum svona!
 
(Žess mį lķka geta aš kśmarķn er notaš ķ rottueitur. Žannig aš žaš mętti svo sem bśa til frétt meš sömu ašferš og viršist liggja aš baki žessarar um aš danskir bakarar noti rottueitur ķ kanilsnśšana sķna. Ansi gott skśbb fyrir žį sem žora…)
 
Bitcoin stjórnaš frį Ķslandi? 
Hin fréttin, sem fjallar um "utanumhald" um Bitcoin, birtist į višskiptasķšum mbl.is ķ sķšustu viku. Bitcoin er opinn og frjįls gjaldmišill. Žaš er ekki "haldiš utan um hann" į Įsbrś eša annarsstašar. Žaš sem veriš er aš gera (og er śtskżrt ķ frétt NYT sem mbl.is vķsar ķ) er aš einkaašili hefur sett upp sérhęfšan bśnaš til aš "nema" nż bitcoin, eins og žaš er kallaš. Bitcoin nįma er innbyggš ķ Bitcoin kerfiš og er ašferšin sem er notuš til aš setja nżtt fjįrmagn ķ umferš. Hver sem er getur reynt aš nema nż Bitcoin. Žetta virkar žannig aš ķ Bitcoin gagnflęšinu eru kóšar, sem allir hafa ašgang aš. Kóšinn er śtkoma flókinnar reikniašgeršar. Sį sem getur fundiš śt hver nįkvęmlega reikniašgeršin er fęr nokkur Bitcoin ķ veršlaun. Veršlaunapeningarnir eru ekki greiddir śt meš millifęrslu heldur eru nżtt fjįrmagn ķ kerfinu. Vandinn er aš žaš žarf grķšarlega reiknigetu til aš eiga nokkra von į aš leysa dęmiš og hver kóši hefur takmarkašan gildistķma. Žar aš auki žyngjast reikningsdęmin ķ hvert skipti sem eitt er leyst. Žannig er sjįlfvirk stżring į žvķ hvaš fer mikiš nżtt fjįrmagn ķ kerfiš hverju sinni. Eins og kerfiš er byggt upp nśna munu į endanum fara um 21 miljón Bitcoin ķ umferš. Ķ dag er rśmlega helmingur fjarmagnsins (eša um 12 miljón) komiš ķ umferš. Žetta hefur gerst į 5 įrum. Įętlaš er aš allt fjįrmagniš verši komiš ķ umferš ķ kringum 2030. Žaš er žvķ augljóst aš žaš veršur töluvert erfišara og mun krefjast nįnast stjarnfręšilegrar reiknigetu til aš nema žau Bitcoin sem eftir eru į žessum 16 įrum sem eru til 2030.

Hver tilgangur blašamanns mbl.is var meš hans śtgįfu af žessari "frétt" veit ég ekki en honum tekst e.t.v. aš ljį henni svona vķst-er-Ķsland-mišpunktur-alls blę meš žessum einstaka skįldskap.

mbl.is
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Evrópužing felldi ACTA: Löngu tķmabęrt aš endurhugsa höfundarétt.

Ķ dag felldi Evrópužingiš alžjóšlega samkomulaginu um höfundarétt, ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement) meš miklum meirihluta atkvęša, eša 478 į móti 39. Įšur hafši Framkvęmdastjórn ESB samžykkt samkomulagiš. Žaš er żmislegt merkilegt sem felst ķ žessari nišurstöšu.

Ķ fyrsta lagi, mį segja aš Evrópužingiš hafi fellt ACTA į heimsvķsu. Samkomulagiš hefši m.a. hert mjög lög um höfundarétt og refsingar fyrir brot į höfundaréttarlögum. Samkomulagiš er stutt af samtökum rétthafa e.o. samtaka rétthafa kvikmynda, tónlistar, hugbśnašar, lyfja o.fl. Żmis samtök sem berjast fyrir réttindum almennings til aš nota réttindavariš efni hafa barist gegn samkomulaginu, t.d. Lęknar įn landamęra, sem segja aš samkomulagiš muni hefta mjög ašgang aš naušsynlegum lyfjum ķ žróunarlöndum. Įšur höfšu 8 lönd samžykkt samkomulagiš en įttu eftir aš stašfesta samžykkiš. Įn žįtttöku ESB er ljóst aš samkomulagiš er oršiš aš engu. Žó svo aš hin löndin myndu stašfesta samkomulagiš eru ESB löndin žaš stór hluti af markašssvęšinu sem žaš er ętlaš aš taka til aš žaš myndi aldrei vera hęgt aš framfylgja reglunum sem žvķ fylgja.

Ķ öšru lagi hefur Evrópužingiš sżnt žaš og sannaš aš lżšręši er til stašar ķ ESB. Framkvęmdastjórn ESB hefur sagst ętla aš leggja samkomulagiš aftur fyrir žingiš en žaš er ljóst aš žaš mun ekki skila įrangri. Ķ raun hefur Evrópužingiš mįlsstaš netnotenda um allan heim, en ekki bara ķ ESB og hefur žannig sżnt aš lżšręšisleg stofnun svo stórs markašssvęšis getur haft töluverš įhrif į žróun heimsmįla.

Mér žótti undarlegt aš ekkert heyršist um žessa merkilegu kosningu frį ESB andstęšingum į Ķslandi, sem žreytast ekki į žvķ aš lżsa ESB sem mišstżršu peši almįttugs Framkvęmdastjórnar. En svo įttaši ég mig į žvķ aš mbl.is hefur ekki séš įstęšu til aš segja frį žessari merkilegu frétt. Ętli andstęšingarnir viti nokkuš af žessu žį?

Segja mį aš höfundarréttur sé einn hornsteinn kapitalķsmans. Ég hélt aš kapitalķstar hlustušu į markašinn. Mér heyrist markašurinn vera aš tala. Eru kapitalķstarnir aš hlusta? Žaš er löngu oršiš ljóst aš rétthafar žurfa aš endurhugsa sķn mįl.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband