Fęrsluflokkur: Utanrķkismįl/alžjóšamįl

Verša hlynntir fleiri en andvķgir fyrir lok žessa kjörtķmabils?

ThumbupwithEUflag-large
Ķ könnunum sem žessum žar sem višhorf er kannaš meš nokkuš reglulegu millibili er mesta upplżsingagildiš ķ breytingum yfir lengri tķma. Viš sjįum į žessari gröf aš breytingar milli kannana segja okkur afskaplega lķtiš. Žar hoppar allt upp og nišur og lķklegt aš žessar smįvęgilegu breytingar endurspegli frekar umręšu hverju sinni frekar en almennt įlit landsmanna. Eins er munurinn milli andvķgra og hlynntra hverju sinni lķtiš įhugaveršur žar sem hver slķkur punktur er śt af fyrir sig ašeins svipmynd af stöšunni į tilteknum tķma og skortir vķšara samhengi. Ferliš frį upphafi tķmabilsins sem sżnt er ķ gröfinni og til dagsins ķ dag er žvķ ašal fréttin hér og hśn er nokkuš įhugaverš. Žaš er mjög skżrt aš fjöldi žeirra sem segjast vera andvķgir ašild fer minnkandi mešan fjöldi žeirra sem segjast vera hlynntir fer vaxandi.


Raunin er aš į rśmlega 2 įrum hefur fjöldi andvķgra fękkaš um nęstum 10% mešan fjöldi hlynntra hefur aukist um ca. 5%.

Ef žessi žróun heldur įfram gętu hlynntir oršiš fleiri en andvķgir į žessu kjörtķmabili.

mbl.is Fleiri hlynntir inngöngu ķ ESB
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Virkar ekki aš leišrétta stašreyndavillur meš stašreyndavillum

Heišar Mįr Gušjónsson, einn af žeim sem hafa agenteraš fyrir žvķ aš ķslendingar taki einhliša upp gjaldmišil annars lands, og Manuel Hinds, fv. fjįrmįlarįšherra El Salvador, ritušu grein sem birtist į Vķsi.is ķ dag undir yfirskriftinni "Stašreyndavillur ķ skżrslu Sešlabanka Ķslands". Ķ greininni gagnrżna žeir nżja skżrslu sem var unnin fyrir Sešlabankann um gjaldmišlamįl. M.a. saka žeir höfunda sešlabankaskżrslunar um aš fara meš rangt mįl um nišurstöšur rannsóknar Edwards og Magendzo į hagkerfum landa sem hafa tekiš upp gjaldmišla annarra landa. Ég er engin hagfręšingur en žaš vill svo til aš ég žekki žessa grein sem ég las fyrir verkefni sem ég vann ķ hagfręšikśrs fyrir nokkrum įrum.

Heišar Mįr og Hinds halda žvķ fram aš höfundar sešlabankaskżrslunnar mistślki nišurstöšur Edwards og Magendzo žegar žeir segja rannsókn žeirra sķšarnefndu sżna aš hagvöxtur sé aš jafnaši minni ķ löndum sem hafa tekiš upp gjaldmišil annars lands. Žetta er stórmįl! Atriši nśmer eitt į villulistanum.

Heišar Mįr og Hind segja "Ef sś rannsókn [Edwards og Magendzo] er lesin kemur fram aš höfundar telja engin tengsl į milli hagvaxtar og upptöku annarrar myntar." Žaš er svolķtiš erfitt aš rįša ķ žessa fullyršingu greinarhöfunda. Hvaš meina žeir žegar žeir segja "tengsl"? Ef žeir eru aš meina orsakatengsl žį er žaš rétt. Edward og Magendzo telja alveg örugglega ekki vera orsakasamband milli upptöku gjaldmišils og hagvaxtar, enda vęri mjög erfitt aš sżna fram į orsakasamband e.o. er reyndar tilfelliš meš orsakasambönd yfirleitt ķ félagsvķsindum. Hins vegar er alveg ljóst aš Edward og Magendzo komast aš žeirri nišurstöšu aš hagvöxtur er minni ķ žeim löndum sem taka einhliša upp gjaldmišla annarra. Žeir segja žetta aftur og aftur og m.a.s. sannreyna žaš tvisvar meš mismunandi ašferšum. Žetta er tölfręšilega marktękur munur og ein meginnišurstaša rannsóknarinnar. S.s. žaš er sama hvaša merkingu Heišar Mįr og Hind leggja ķ žessi "tengsl", žetta er rangt hjį žeim.

Svo er önnur fullyršing Heišars Mįs og Hinds ķ sömu mįlsgrein: žeir halda žvķ fram aš Edward og Magendzo hafi komist aš žeirri nišurstöšu aš hagsveifla sé minni hjį rķkari löndum eftir einhliša upptöku gjaldmišils. Nś er ég ekki alveg meš į hreinu hvaš žeir meina meš "hagsveiflu" en ętla aš gera rįš fyrir aš žar sé įtt viš "volatility" sem er eitt helsta efni rannsóknarinnar. Einnig skil ég ekki alveg af hverju žeir taka fram "rķkari lönd" žvķ ég man ekki til žess aš Edward og Magendzo hafi sérstaklega gert greinarmun į rķkari og fįtękari löndum. Ef žetta er allt rétt tślkaš hjį mér žį er žessi fullyršing greinarhöfunda einfaldlega röng. Edward og Magendzo komast aš žeirri nišurstöšu aš engin marktękur munur er į hagsveiflu (e. volatility) ķ löndum sem hafa tekiš upp gjaldmišil annarra og žeim sem nota eigin gjaldmišil. Žetta er enn ein meginnišurstaša rannsóknarinnar og e.o. meš hagvöxtin er fullyršingin endurtekin oft ķ greininni sem vķsaš er ķ.

Svo til aš hafa žetta komplett žį var žrišja meginnišurstaša Edward og Magendzo aš veršbólga var lęgri ķ löndum sem tóku upp gjaldmišil annarra en ķ löndum sem notušu eigin gjaldmišil.

Afgangurinn af villulistanum fer śt fyrir mitt žekkingarsviš og kannski żmislegt athyglisvert žar aš finna fyrir žį sem žekkja til. Mér finnst žó frekar aulalegt aš hefja leišréttingu į stašreyndavillum meš eigin stašreyndavillum. Hins vegar er mögulegt aš ég sé kominn langt śt fyrir mitt žekkingarsviš og algjörlega į villugötum meš žessar athugasemdir mķnar. En mér finnst samt full įstęša aš einhver sem bżr yfir meiri hagfręšižekkingu en ég renni ašeins augum yfir afganginn af villulistanum...

Evrópužing felldi ACTA: Löngu tķmabęrt aš endurhugsa höfundarétt.

Ķ dag felldi Evrópužingiš alžjóšlega samkomulaginu um höfundarétt, ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement) meš miklum meirihluta atkvęša, eša 478 į móti 39. Įšur hafši Framkvęmdastjórn ESB samžykkt samkomulagiš. Žaš er żmislegt merkilegt sem felst ķ žessari nišurstöšu.

Ķ fyrsta lagi, mį segja aš Evrópužingiš hafi fellt ACTA į heimsvķsu. Samkomulagiš hefši m.a. hert mjög lög um höfundarétt og refsingar fyrir brot į höfundaréttarlögum. Samkomulagiš er stutt af samtökum rétthafa e.o. samtaka rétthafa kvikmynda, tónlistar, hugbśnašar, lyfja o.fl. Żmis samtök sem berjast fyrir réttindum almennings til aš nota réttindavariš efni hafa barist gegn samkomulaginu, t.d. Lęknar įn landamęra, sem segja aš samkomulagiš muni hefta mjög ašgang aš naušsynlegum lyfjum ķ žróunarlöndum. Įšur höfšu 8 lönd samžykkt samkomulagiš en įttu eftir aš stašfesta samžykkiš. Įn žįtttöku ESB er ljóst aš samkomulagiš er oršiš aš engu. Žó svo aš hin löndin myndu stašfesta samkomulagiš eru ESB löndin žaš stór hluti af markašssvęšinu sem žaš er ętlaš aš taka til aš žaš myndi aldrei vera hęgt aš framfylgja reglunum sem žvķ fylgja.

Ķ öšru lagi hefur Evrópužingiš sżnt žaš og sannaš aš lżšręši er til stašar ķ ESB. Framkvęmdastjórn ESB hefur sagst ętla aš leggja samkomulagiš aftur fyrir žingiš en žaš er ljóst aš žaš mun ekki skila įrangri. Ķ raun hefur Evrópužingiš mįlsstaš netnotenda um allan heim, en ekki bara ķ ESB og hefur žannig sżnt aš lżšręšisleg stofnun svo stórs markašssvęšis getur haft töluverš įhrif į žróun heimsmįla.

Mér žótti undarlegt aš ekkert heyršist um žessa merkilegu kosningu frį ESB andstęšingum į Ķslandi, sem žreytast ekki į žvķ aš lżsa ESB sem mišstżršu peši almįttugs Framkvęmdastjórnar. En svo įttaši ég mig į žvķ aš mbl.is hefur ekki séš įstęšu til aš segja frį žessari merkilegu frétt. Ętli andstęšingarnir viti nokkuš af žessu žį?

Segja mį aš höfundarréttur sé einn hornsteinn kapitalķsmans. Ég hélt aš kapitalķstar hlustušu į markašinn. Mér heyrist markašurinn vera aš tala. Eru kapitalķstarnir aš hlusta? Žaš er löngu oršiš ljóst aš rétthafar žurfa aš endurhugsa sķn mįl.

Įnęgjulegt aš sjį nżjar įherslur ķ žróunarsamstarfsmįlum

Žaš er įnęgjulegt aš sjį įherslubreytingar ķ žróunarašstošarmįlum Ķslendinga sem birtast ķ tillögum utanrķkisrįšherra til žingsįlyktunar sem lögš hefur veriš fyrir Alžingi. Meš tillögunni fylgir Įętlun um alžjóšlega žróunarsamvinnu Ķslands 2011–2014 žar sem įherslur ķ stefnumörkun og stefnumótun eru śtlistašar. Įberandi er aš žar er gert mikiš śr žvķ aš hagsmunir žróunarlanda og jafnréttissjónarmiš eru höfš aš leišarsljósi ķ žróunarstarfi Ķslendinga. Ég benti į žaš fyrir nokkrum įrum ķ rįšherratķš Valgeršar Sverrisdóttur aš Skżrsla utanrķkisrįšherra um fyrirkomulag žróunarsamvinnu Ķslands, sem žį var gefin śt, gerši of mikiš śr hagsmunum Ķslands ķ tengslum viš žróunarstarf. Ķ žeirri skżrslu var ekki sagt eitt einasta orš um hagsmuni žróunarlanda. H.v. var mikiš fjallaš um "tękifęri" fyrir ķslensk fyrirtęki og ašra ķ tengslum viš žróunarstarf. Ķ raun hljómaši sś skżrsla svolķtiš meira eins og višskiptaįętlun heldur en žróunarįętlun.

Žegar skżrsla Valgeršar kom śt var "nżfrjįlshyggjustjórnin" viš völd og skżrslan endurspeglaši įherslur hennar og žannig séš var ķ samręmi viš nżfrjįlshyggjustefnur ķ öšrum löndum. Žaš mį segja aš žetta var "zeitgeist" žess tķma. Žaš kom žvķ ekki į óvart stuttu sķšar žegar orkuśtrįsavķkingar uršu įberandi ķ žróunarstarfi Ķslendinga, sérstaklega ķ tengslum viš starfssemi ŽSSĶ ķ Nķkaragva. Samsstarfi ŽSSĶ viš Nķkaragva var slitiš eftir hrun fyrir utan eitt jaršvarmaverkefni sem er aš mestu ķ höndum ĶSOR og er įętlaš aš ljśki į nęsta įri.

Ég skrifaši grein ķ einhvern fjölmišilinn (man ekki hvort žaš var Morgunblašiš eša Fréttablašiš) nokkrum dögum eftir aš skżrsla Valgeršar kom śt žar sem ég gagnrżndi m.a. žaš aš svo mikil įhersla skyldi lögš į hagsmuni Ķslendinga en ekki žróunarlanda ķ žróunarstarfi. Ég fékk engin višbrögš, sem kom mér s.s. ekki mikiš į óvart. En žį kom mér sérstaklega į óvart žegar rśmu hįlfu įr sķšar, Valgeršur (sem žį var ekki einu sinni lengur rįšherra) var fljót aš bregšast viš skrifum Sölmundar Karls Pįlssonar žar sem hann fór fögrum oršum um žessa sömu skżrslu sem ég hafši gagnrżnt. Žegar ég var viš heimspekinįm ķ HĶ sagši einn prófessorinn viš mig aš ef žś ert sammįla öllu žvķ sem einhver segir žį er til lķtils aš skrifa um žaš žar sem žś hefur ķ raun ekkert til mįlanna aš leggja. Sölmundur Karl og Valgeršur fengu greinilega aldrei žau skilaboš.

Mér žykir žaš žvķ sérlega įnęgjulegt aš ķ žessari nżju skżrslu er talaš sérstaklega um aš žróunarstarf taki miš af hagsmunum žeirra žjóša sem žurfa į žróunarašstoš aš halda, jafnrétti kynja og mikilvęgi menntunar ķ öllu žróunarsamstarfi.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband