Frsluflokkur: Vsindi og fri

Knnun Vsinda- & tknirs um skoranir framtarinnar

samfelagslegar_askoranirVsinda- & tknir vill vita hva r finnst vera helstu skoranir framtarinnaren g held a a urfi a fara ruvsi a.

Vsinda- og tknir slands (VTR) opnai nlega fyrir knnun um helstu skoranir slands framtinni. g er ekki viss um a essi knnun geri miki gagn - allavega ekki essum tmapunkti. Miki af minni vinnu og nnast ll mn rannsknarvinna snst um framtina og srstaklega hvernig flk myndar sr hugmyndir um framtina og hvernig a notar upplsingar og ggn sem a hefur um framtina. Vandinn me opna knnun, eins og essa sem VTR er a framkvma, er a flk er almennt illa undir a bi a taka tt uppbyggilegri orru um framtina (og er g a tala um minnst 15-20 r fram tmann). ekking breytingarflum er fremur ltil og jafnvel egar breytingarflin eru ekkt skortir hfni til a vinna markvisst me og r slkum upplsingum.

Undanfarin 6-8 r hef g fari va um hr landi og erlendis og unni me flki, mest sklaflki (a er s vettvangur sem g ks helst a starfa vegna ess a a a mennta flk er eitt mesta framtamiaa verk sem vi tkum okkur fyrir hendur sem samflag), a framtamiari og langtma stefnumtun. egar g var a byrja tti g til a gefa mr a flk kynni almennt a hugsa um og vinna me framtina. a er ekki svo fjarsttt enda gerum vi mannflki a ll og nnast llum stundum, a hugsa um og plana framtina. Vi kveum morgnana hvaa lei og hvernig vi tlum a komast vinnuna. Vi reynum a sj fyrir okkur hvernig lf okkar verur langt fram tmann og gerum tlanir samrmi vi a, t.d. a plana menntun okkar, gera rstafanir um myndun fjlskyldu, stofnum fyrirtki, og svo framvegis. Ef eitthva er mtti jafnvel segja a essi geta okkar, og tilhneiging, til a hugsa um kominn tma er eitt af v sem gerir mannkyni srstakt lfrki jarar.

Hins vegar, er himin og haf milli ess a huga a persnulegri framt tengslum vi eigi daglegt lf og ess a gera langtma tlanir sem eru tlaar a stula a farslli samflagsrun. Munurinn er helst s a egar vi erum a gera tlanir fyrir okkur sjlf getum vi brugist vi breyttum forsendum nr samstundis n ess a vera srstaklega vr vi allar breytingarnar sem vi gerum. Segjum t.d. a g hafi kvei a labba vinnuna ennan dag. egar g lt t um gluggan s g a a er grenjandi rigning og kve a taka strt stainn. etta er tluver breyting tlunum mnum en g ver lti var vi smatriin vegna ess a g hef oft teki strt vinnuna og reynslan segir mr a g get fylgt tlun sem g hef nota ur. a er anna egar veri er a gera samgngutlun fyrir 120.000 manna borg til nstu 10 ra. arf a hafa huga hvernig fleiri ttir gtu rast, t.d.:

  • Hvaa breytingar vera mannfjlda?
  • Hvernig rast dreifing byggar?
  • Hvaa breytingar vera samgngutkni?

essir ttir eru allir a einhverju leyti hir ytri hrifavldum sem arf lka a huga a, t.d.:

  • Gerist eitthva fyrir utan landi sem hefur hrif mannfjlda slandi?
  • Eru einhverjar fyrirsjanlegar tknilegar breytingar sem munu hafa hrif byggarrun?
  • Eru einhverjir ailar t heimi a ra tkni sem mun leia til byltingar samgngutkni?

Undirliggjandi allri framtahugsun er kerfisleg hugsun (systems thinking, systems theory), a er ( mjg svo stuttu mli), ef eitt breytist, veldur a breytingu annarsstaar kerfinu, sem veldur annarri breytingu, og svo framvegis. Munurinn v a vinna me eigin framt og framt annarra er a me eigin framt erum vi mest a vinna me innri kerfi, .e. a vi stjrnum breytum og ferlum kerfinu a mestu sjlf. ess vegna getum vi brugist hratt vi egar forsendur breytast - vi rum ferinni. egar vi erum a gera tlanir sem vara framt annarra eru a flkin ytri kerfi sem hafa mest hrif. Oftar en ekki eru etta kerfi sem vikomandi, .e. eir sem eru a gera tlanirnar ea a mta framtarsn, geta haft ltil ea engin hrif . Vikomandi arf v a hafa skilning v hvernig essi ytri kerfi bregast vi egar breytingar vera til a geta gert raunhfar tlanir (slkar tlanir gtu hugsanlega fali sr a valda kerfisbreytingu sem kallar enn meiri innsn virkni kerfisins - en a er nnur umra).

g er eirrar skounar a framtamiu starfsemi alltaf a byggjast samstarfi. a er einfaldlega raunhft a tla a einstaklingur, ea jafnvel tiltlulega rngur hpur einstaklinga, geti haft yfirsn yfir alla tti sem geta mgulega haft hrif framtina. Hins vegar arf a tryggja a eir sem koma a verkefninu skilji hva a felur sr. ar liggur vandi VTR, srstaklega egar almenningi er boi a koma a verkefninu n undirbnings. a er ltil ef nokkur hersla framtar- ea kerfislega hugsun sklakerfi okkar. Allavega er hn ekki ng til a geta gert r fyrir a almenningur hafi ekkingu sem arf til a koma a essu verkefni. Mn reynsla, sem er orin tluver a g tel, segir mr a eins og essi knnun VTR er framkvmd, hn ekki eftir a varpa ljsi skoranir framtarinnar, heldur mun hn besta falli undirstrika hverjar eru skoranir ntmans (a er dag og nstu ca. 5 rin). a er ekki vegna ess a g tel almenning skorta framtarsn, heldur vegna ess a almenningur hefur ekki fengi ngilega jlfun kerfislegri hugsun, sem er forsenda ess a verkefni eins og etta skili gagnlegum niurstum.

g fagna v a VTR bji almenningi a koma a essu mikilvga verkefni og hlakka mjg til a sj hverjar niurstur verkefnisins vera. Hins vegar, held g a essi knnun s ekki rtta lei til a f innlegg almennings. ur en almenningur er spurur um skoranir framtarinnar arf a fara fram samtal um hver raunveruleg staa tknirunar er dag (fstir vita t.d. hva stigi run gervigreindar og vlmenna er) og hvernig hrif slk run hefur. g hef t.d. oft spurt sem hafa veri nmskeium ea vinnustofum hj mr hvaa hrif eir telja a sjlfakandi blar munu hafa menntun. Svrin eru nokku fyrirsjanleg: ferir og r skla vera einfaldari, tmi sem fer samgngur ntist betur, og svo framvegis. Sjaldnast (held g aldrei) hugar flk a eirri tkni sem arf a ra til a sjlfakandi blar veri a veruleika og hrif hennar, sem mtti segja a eru bein hrif sjlfakandi bla. ar m t.d. nefna gervigreind, rmisskynjun (-vitund) tkni, rafgeyma, netsamskipti milli tkja, og margt fleira. Ef vi ltum bara gervigreindina, er ljst a gervigreind sem verur ru til a gera sjlfakandi bla a veruleika ntist ekki bara samgngur. Hn kemur til me a dreifast um samflagi og ntast allt mgulegt, ar meal menntun. Til a koma auga essa mguleika arf meira innsn tknirun og breytingarferla en flestir hafa.

(Upphafleg drg a greininni voru miklu lengri og tarlegri. g skar verulega niur til a gera etta agengilegra (og svo a flk nenni a lesa etta...). g er meira en til frekari umru um etta kommentum...)


Af hverju urfum vi rlaus net sklum?

- A frna llu v ga sem fylgir aukinni notkun upplsingatkni sklastarfi grundvelli veikra raka rltils hps manna, sem virist starinn a sna fram skasemi essvert meirihlutalit vsindasamflagsins, vri glapri. -

TinFoilHatAreaOnlyNlegahlt Flag foreldra leiksklabarna Reykjavkrstefnu undir yfirskriftinni Brn, skjtmi og rlaus rbylgjugeislun. Fjrir af sj fyrirlesurum rstefnunni fluttu erindi um skasemi rbylgjugeislunar sem eru hrpandi samrmi vi rleggingar eftirlitsstofnanaog meirihluta vsindasamflags.

essi fmenni hpur heldur v fram a efasemdir um mat vsindasamflagsins og eftirlitsaila, sem eru mest eirra eigin, sna fram vafa sem ngir til a krefjast algjrs banns notkun rlausra neta sklum. rstefnunni var engin fyrirlesari sem tskri ea studdi mlsta vsindasamflags n eftirlitsaila tt af mrgum vri hgt a velja. g held v a hft s a kalla etta rstefnu, vsindalegum skilningi. etta hljmar meira eins og predkun - og heyrist a hafa veri raunin af frttaflutningi (tek a fram a g mtti ekki).

Burt s fr v hvort vi eigum a kalla etta vsindalega rstefnu ea eitthva anna held g a rstefnuhaldarar hafi gert mikil mistk me v a blanda saman umrur um skjtma og rbylgjugeislun. Ea kannski var a me rum gert til a rugla umruna. En etta tvennt er gjrlkt - ekki bara efnislega heldur lka hugum flks. g hef t.d. s ummli fr flki sem stti rstefnuna sem heldur v fram a rstefnan var fyrst og fremst um skjtma. a virist hafa misst af essum 4 af 7 fyrirlesurum sem geru rbylgjugeislun a snu aalumruefni.

En a er ekki tlun mn a ra hr um rbylgjugeislun n skjtma tt ar s af ngu a taka. Ragnar r Ptursson hefur skrifa gta grein um mliog g skrifai fyrir nokkru stuttan pistilum a sama.

a sem g vil fjalla um hr varar krfu sumra um a "leyfa brnum a njta vafans" (ef einhver er) og banna rlaus net sklum landsins. etta er augljslega markmi rstefnuhaldara og a sem fyrirlesarar hafa kalla eftir.

umrum samflagsmilum eftir essa rstefnu sst a ltill hpur hefur teki upp mlsta rstefnuhaldara og fyrirlesara. eir eru ekki allir sammla hversu langt eigi a ganga. Sumir vilja banna rlaus net, sumir ll snjalltki, sumir virast ekki sj nokkurn tilgang v a nota upplsingatkni sklum yfir hfu (allavega ekki yngri bekkjum og leiksklum). En ll eiga au a sameiginlegt a vilja takmarka mjg notkun upplsingatkni sklum mia vi a sem n er og stefnt er a. Rkin er tvenns konar. Annars vegar a fora brnum fr rbylgjugeislun (sem er e.o. g hef sagt ekki a sem g vil ra hr) og hins vegar a upplsingatkni, og sr lagi far- og snjalltkni, gerir lti sem ekkert gagn sklum. a er etta sara sem g vil ra.

einum Facebook hpi sagi einn vimlandi, "Engar vsindalegar sannanir eru fyrir v a brn leiksklaaldri roskist betur me snjalltki ea fi aukin lfsgi me rlausu neti." etta virist vera samrmi vi a sem margir sem vilja thsa upplsingatkni r sklastarfi eru a hugsa. En essum ummlum felstmikill misskilningur bi menntavsindum og sklastarfi almennt.

a er sennilega rtt a a eru engar "vsindalegar sannanir" fyrir v a brn lri betur ea meira me snjalltkni. Vi hfum heldur ekki yggjandi vsindalegar sannanir fyrir v a nemendur lri strfri af strfrikennurum. Hins vegar eru mjg sterkar vsbendingar a eitthva samband er ar milli. Og etta vi um ll menntavsindi.

menntavsindum, ef vi tlum a sanna a einhver tkni ea kennsluafer hafi tiltekin hrif nm, urfum vi a sna fram beint orsakasamband milli orsakavaldans og afleiingarinnar. Vi urfum a tiloka a arir ttir umhverfinu hafi hrif breyturnar sem vi teljum okkur vera a mla. etta getum vi ekki menntavsindum.

Nm fer fram umhverfi ar sem eru fjlbreyttir og margttir kraftar a verki: nemendur eru lkir, kennarar eru lkir, reiti umhverfinu virka misjafnt flk, o.fl. Vi getum ekki einangra r breytur sem vi viljum mla fr llu hinu og getum ess vegna aldrei snt fram beint orsakasamband. Mguleikinn er alltaf fyrir hendi a tkoma r tilraunum s vegna einhvers annars, ea samspils vi eitthva anna, en ess sem vi erum a reyna a mla. a er v raunhft a krefjast vsindalegra sannana hrifum tkni nmsrangur.

tt vi hfum ekki vsindalegar sannanir til a styja vi varandi notkun upplsingatkni sklastarfi, hfum vi nokkra reynslu sem gefur okkur stu til a tla a hgt s a bta sklastarf me essari tkni. Eins og g sagi ur fer nm fram flknu umhverfi og a sna fram kosti ea galla er ekki eins og a leggja saman 1+1 og f 2. Raunin er a innleisla tkni eins og rlaus net, spjaldtlvur ea snjallsma ar sem a vi, gerir okkur kleift a gera msa hluti sem samrmast nmskenningum en var ekki hagkvmt a gera n tkninnar. Til dmis:

  • Einstaklingsmia nm: etta er frbr lei til a mta rfum nemenda en nnast framkvmanleg egar ert me einn kennara sklastofu me 20 nemendum. egar hver og einn einstaklingur getur veri a vinna me eigi tki verur etta hins vega mun raunhfara.
  • Verkefnamia nm: Me fartkni geta nemendur unni margtt verkefni sem reynir og jlfar alls kyns hfni. ar sem au eru ekki bundi vi einn sta geta au ntt sr umhverfi tilraunir, myndatkur og fleira.
  • Skemmtilegt nm: Brn geta lrt margt af leikjum og eim finnst a oft skemmtilegra og eir halda betur athygli eirra en margar arar aferir.
  • Nm me rum: Me tkni er hgt a tengja nemendur msan htt svo au lri me og af rum, jafnvel nemendum rum lndum.
  • Samsvrun skla og samflags: Hlutverk skla okkar er a undirba nemendur fyrir fullgilda tttku lrislegu samflagi. Til a n essu markmii arf skli a endurspeglar samflagi sem hann jnar og horfa til framtar nemenda. Far- og snjalltki og mguleikarnir sem au bja upp eru au fl sem eiga eftir a mta framtina, .e. framt nemenda okkar.

Me framhaldandi tknirun btast vi enn fleiri mguleikar. N eru nemendur slenskum sklum a kynnast alls konar hugaverum stum og astum gegnum sndarveruleika. au stunda lausnamia nm sem jlfar rk- og algritmska hugsun me v a forrita vlmenni. etta eru hlutir sem gera nm hugaverara og skemmtilegra annig a brn eru ekki bara viljug til a lra heldur eru au spennt fyrir v. etta eru hlutir sem vri ekki hgt a gera n fartkni og rlausra neta.

En a er ekki bara tkjanotkun nemendana sjlfra sem btir nm - lka notkun kennara. Me fartkni og rlausum netum hafa kennarar agang a margvslegu kennsluefni sem eir geta deilt me nemendum. eir geta safna ggnum um nm og rangur nemenda njan htt og fengi betri innsn hva nemendur eru a lra og hvernig er best a astoa .

egar vi kveum a thsa tiltekna tkni r sklum urfum vi a hugsa a dmi til enda og hafa huga allt sem hverfur me eirri tkni. Tkum t.d. skriffri. Segjum sem svo a vi kveum a banna skriffri vegna ess a brn geta stungi sig eim og au trufla sklastarf ar sem nemendur eru a nota au til a teikna skopmyndir af kennurum og senda skilabo sn milli. Hvaa hrif hefi slkt bann sklastarf? a vri ekki bara a nemendur geta ekki lengur skrifa glsur. Vi yrftum t.d. lka a htta me skrifleg prf. vri eini mguleikinn a vera me munnleg prf. Heill bekkur nemenda getur ekki teki munnlegt prf samtmis annig a raskast allar tmatlanir vegna ess mikla tma sem fer prfin. Og svo framvegis.

A banna rlaus net sklum dag myndi takmarka svo mjg notkunarmguleika upplsingatkni sklastarfi a g leyfi mr a fullyra a a myndi setja sklarun aftur um minnst tvo ratugi. Flest af v sem g nefni fyrir ofan vri gerlegt og anna ill framkvmanlegt. En sumir segja a a er einhver vafi varandi skasemi rbylgjugeislunnar og a brn veri a f a njta vafans. g held a a flk skilji illa vafann. a er innbyggt eftirlitsstala a vi fum a njta vafans, ef einhver er.

Sumir virast halda a vimiunarmrk sem eftirlitsailar styja vi su httumrk. au eru a ekki. Hstu leyfilegu vimiunarmrk eru aeins 2% af eim mrkum sem tali er a geislunin geti mgulega haft skaleg hrif. sklum dag ar sem er rlaust net og far- og snjalltki notkun er geislunin vel innan vimiunarmarka.

Raunin er a a mtti lklega lkka vimiunarmrk tluvert n ess a a gfi stu til a banna notkun rlausra neta sklum. En vi stillum ekki vimi t fr v sem vi viljum hverju sinni. Vi stillum au samrmi vi viurkenndar vsindalegar niurstur rannskna og prfanna. eir ailar sem fluttu fyrirlestra um rbylgjugeislun rstefnu Foreldraflags leiksklabarna Reykjavk eru skjn vi vsindasamflagi. Vsindasamflagi og eftirlitsstofnanir um allan heim hafa lykta a okkur stafar ekki htta af rlausum netum sem eru notkun dag n af eim tkjum okkar sem tengjast eim.

A frna llu v ga sem fylgir aukinni notkun upplsingatkni sklastarfi grundvelli veikra raka rltils hps manna, sem virist starinn a sna fram skasemi eirra vert meirihlutalit vsindasamflagsins, vri glapri.


Samflagsmilar og kvi: orsakasamband ea fylgni?

The-Joy-of-Social-Media vef visir.is dag blasir vi essi fyrirsgn stru letri: Mikil notkun samflagsmila gerir ungar stlkur unglyndar. a vri skandi a vi myndum geta neglt niur hva a er sem veldur unglyndi stlkna en a er ekkert um essa rannskn sem bendir til ess a a hafi veri gert. Hr virist blaamaur ba til orsakasamband, a er a eitt leii til annars, r fylgni, a er a tvennt sr sta vi svipaar astur. Um lei afskrmir blaamaur vsindalegar niurstur essarar gagnlegu rannsknar.

greininni kemur fram a a mlist fylgni milli kva stlkna og notkun eirra samflagsmilum. Fylgni er ekki a sama og orsakasamband og a er langt stkk arna milli. a er mjg erfitt a sna fram orsakatengsl flagsvsindum. Til ess a sna rugglega fram orsakasamband arf a tiloka allar breytur sem gtu mgulega haft villandi hrif niurstur. flagsvsindum erum vi a dla vi flk margttu og flknu flagslegu samhengi. a er nnast tiloka a vi getum einangra tilteknar breytur til a sna fram orsakasamband.

ar sem niurstur essarar rannsknar virast sna fylgni en ekki orsakasamband getum vi ekki veri viss hvort tilfelli s a mikil notkun samflagsmila s orsk ea afleiing kva ungra stlkna. a gti jafnvel veri a eitthva anna sem ekki hefur greinst rannskninni hafi arna hrif.

a verur a teljast mjg byrgt af fjlmili a birta frtt sem afskrmir stareyndirnar svona svakalega. Samflagsmilar eru a mrgu leyti mjg gagnlegir persnulegu lfi flks, starfsrun og nmi og mikilvgi eirra llum essum svium eykst stugt. Svona villandi frttamennska getur ori til ess a vi frnum llu essu ga og gagnlega rngum forsendum.


Helvtis snjalltkin a gera t af vi slenskuna!

frettabl_snjallt forsu Frttablasins dagbirtist strfrtt undir yfirskriftinni "Snjalltkjabrn lklega seinni til mls".

OMG! Beint inn Faraday br me essi litlu grey!

Ea hva a er margt undarlegt essari umru egar nnar er skoa.

Fyrst er a essi furufyrirsgn forsu blasins. a er ekkert grein Frttablasins n ru sem er vsa sem styur essa fullyringu sem ar birtist. Haft er eftir Eirki Rgnvaldssyni a a s tilfinning margra:

"a hrif snjalltkja og tkni su mikil mltkuna en engar rannsknir su til um a."

Me rum orum, mrgum finnst eins og a s orsakasamband arna milli en vi vitum ekkert me vissu, hva a vi vitum nokku um lkurnar a svo s.

Svo segir bls. 10 blainu og nettgfu greinarinnar:

"Aukin notkun snjalltkja hefur httur fr me sr fyrir slenskuna. Annars vegar er htta a snjalltkjavingin dragi r mllegum samskiptum barna og fullorinna
Svona hefst grein Sigrar Sigurjnsdttur, prfessors slensku, um snjalltkjavingu og mltku slenskra barna sem birtist vefritinu Hugrs."

Svona hefst grein Sigrarreyndar ekki, heldur hefst hn svona:

"Aukin notkun snjalltkja er a msu leyti jkv en hn hefur einnig httur fr me sr fyrir slenskuna."

Best a taka allt jkvtt t. Hr greinilega a gera snjalltkin a vini #1.

a er ekki bara essi grein Frttablainu sem er athugaver heldur er lka margt einkennilegt grein Sigrarsem er vsa . raun er svo margt a g veit ekki alveg hvar skal byrja:

  • Er Sigrur a tala um snjalltki ea netnotkun? etta er mjg ljst kflum.
  • Er vandamli a notendur skja efni ensku ea a eir hafa ekki kost a f efni slensku?
  • Eru snjalltki eina gnin ea ttum vi a hafa erlent sjnvarp, aukna feramennsku, samflagsbreytingar og anna sem hefur hrif mlaumhverfi slenskra barna dag me essari umru?
  • Skiptir mli til hvers er veri a nota snjalltki/net ea fer etta bara allt undir einn hatt?

Svo er a essi strkostlega mynd sem fylgir greininni hennar Sigrar sem hn lsir svo:

"Myndin hr a nean segir meira en mrg or. Foreldrarnir eru bir me hugann vi spjaldtlvuna og barni liggur afskiptalaust milli eirra. Vi essar astur fara engin mlleg samskipti fram."

essi uppstillta mynd segir mr hins vegar ekkert - ekki einu sinni eitt or, hva mrg.

parents_ipads

Fyrir a fyrsta spyr g, vri betra ef essir foreldrar vru me bkur hndunum frekar en spjaldtlvur? Hitt er a vi vitum ekkert hva essir foreldrar eru a gera. Kannski eru au a lesa leikrit fyrir barni og skipta me sr hlutverkum. Kannski eru au a lesa um gagnlegar hreyfingafingar fyrir barni. Kannski eru au a lesa nju ritreglurnartil a tryggja a au kenni barninu rtt egar ar a kemur.

a er hgt a gera tal margt me snjalltkjum sumt gott, sumt slmt, sumt lklega gru svi ar milli. a er arfi a gera au a skudlgi essari umru egar er af ngu ru a taka.


Listamannalaun og gildi heftrar skpunar

seurat_childessi umra um listamannalaun sem sprettur n upp hverju ri veldur mr miklum hyggjum. Aallega er a vegna ess a margir eir sem tj sig um au (jafnvel listamenn sjlfir og eir sem hafa kvrunarvald essu svii) virast misskilja tilgang eirra, ea vilja ala misskilningi meal almennings. Misskilningurinn felst fyrst og fremst v a lta (ea skilgreina) alla framleislu listamanna sem markasvru og a gildi framleislunnar er a llu leyti h mttku markaarins. Ef etta er raunin meikar alveg sens a velta fyrir sr hvort rtt s a halda einhverjum uppi mean hann framleiir eitthva sem fr kannski ekki gar mttkur opnum markai. En g held a etta s ekki rtt. Hlutverk listamannalauna, eins og hlutverk margra styrkja til vsindalegra rannskna, er einmitt a gera listamnnum kleift a stunda sna skpun h rstingi fr markasflum hverju sinni. Rkin fyrir v a samflagi skuli kosta svona vinnu er a slkt getur (og gerir oft) leitt til jkvra breytinga og nskpun yfir lengri tma.

g ekki gtlega til heimi listskpunar ar sem allir minni fjlskyldu (fyrir utan mig) eru menntair og starfa vi listskpun. Hins vegar ekki g betur til heimi rannskna og frimennsku, ar sem g starfa. annig a svo a umran snist um listskpun tla g a leyfa mr a tskra mitt sjnarhorn essum mlum t fr rannsknum og fristrfum me sm listavafi. A mnu mati er ekki langt milli essara tveggja heima (sj meira um a hr). Bi listamenn og frimenn hafa a a markmii a skapa nja merkingu og ekkingu til a lsa umhverfina sem vi upplifum dags daglega. eir gera a bara hver sinn htt. a sem eftir kemur byggir a miklu leyti rannsknum Martin & Irvine (1984), sem mr finnst vera ein besta og hlutlausasta framsetning og greining mlinu.

Spurningin sem um rir er essi: Hvort gagnast samflaginu mest, a setja opinbert f grunnrannsknir (pure research) ea hagntar rannsknir (applied research)? Grunnrannsknir eru r sem eru unnar fyrst og fremst til a svala forvitni og ekkingarrf frimanna. Grunnrannsknir snast gjarnan um a a skapa ea styrkja frilegar kenningar n srstaks tillits til ess hvort r leii til afura ea jnustu sem ntist almenningi. Hagntar rannsknir snast hins vegar um a a skapa afurir ea jnustu grundvelli frilegrar ekkingar sem ntist samflaginu og taka v tillit til markasafla. Sem dmi um etta tvennt:

  • Grunnrannsknir: Klassska dmi um grunnrannsknir er afstiskenning Einsteins. snum tma hafi afstiskenningin vissulega mikil hrif heimsmyndina en hafi lti sem ekkert ausjanlegt notagildi me tilliti til daglegs lfs almennings.
  • Hagntar rannsknir: Eitt skrasta dmi um hagntar rannsknir eru lyfjaprfanir. ar er markmii a nota vsindi til a skapa vru sem ntist almenningi mjg reifanlegan htt.

a er ekki algengt, held g, a listamenn ea arir skilgreini listskpun me smu hugtkum og g nota hr fyrir ofan en g held a eli skpunarinnar er samt ngu lk til a lta samlkinguna ganga upp.

Listamenn taka tt orru sn milli sem snst um a kanna hvernig er hgt a nota hina msu listrnu mila (t.d. tungumli, tnml, litir, lnur, rmi, o.s.frv.) til a tj sna sn. essi ttur listskpuninni lkist grunnrannsknum. Gur rithfundur hefur t.d. lklega gert margar tilraunir til a lsa sgupersnu sannfrandi htt og ntt til ess fyrirmyndir r listasgunni. Fstar tilraunirnar enda bkum vikomandi en eru samt sem ur nausynleg forsenda ess a eitthva prenthft veri til. ennan hluta listaskpunarinnar er ekki hgt a meta t fr arsemissjnarmium nema yfir lengri tma. tkomur tilraunanna sem listamaurinn gerir skila sr kannski ekki nsta verki, og jafnvel ekki arnsta, og kannski aldrei. En r hafa samt sem ur sitt gildi vegna ess a r eiga erindi orru listamanna og auka ar almenna ekkingu nrsamflaginu og jafnvel var.

egar rithfundur skrifar bk sem a fara slu notar hann ekkingu sem hefur skapast me tal tilraunum til a ba til verk sem lklegt er til a seljast - eins og egar frimenn framkvma hagntar rannsknir. skipta markasflin mli. Rithfundurinn (eins og arir listamenn) arf a geta sett ekkingu sem er til staar varandi skpunina samhengi sem henntar almenningi. Annars skapar verki ekki tekjur og kostnaurinn fellur listamanninn ea ara.

vsindum hefur veri deilt um a hvort s mikilvgara me tilliti til nskpunar, grunnrannsknir ea hagntar rannsknir. sama htt getum vi spurt hvort s mikilvgara fyrir nskpun listum, skapandi vinnan ea framleisla listavara? Plana tvo skilgreina Martin & Irvine, sem g nefndi ur, annig (meira um etta hr):

  • Science-push: Vsindaleg ekking skapar eftirspurn eftir njungum sem hgt er a setja marka.
  • Market-pull: Markaurinn skapar eftirspurn eftir njungum sem krefjast nrrar vsindalegrar ekkingar.

Ef science-push mdeli er lklegra til a leia til njunga fyrir marka, er rkrtt a styrkja grunnrannsknir sem auka vsindaleg ekkingu h vilja markaarins hverju sinni. Ef market-pull mdeli er lklegra til a leia til njunga er rkrttara a styrkja hagntar rannsknir sem taka mi af markasflum hverju sinni.

Nokkrar rannsknir hafa veri gerar til a kanna hvort nskpun rst frekar af science-push ea market-pull. Martin & Irvine fru yfir rjr helstu rannsknirnar (sem eru Project Hindsight, TRACESog Battelle rannsknin) sem eim var kunnugt um. essar rannsknir ttu sna a nskpun er verulega h grunnrannsknum en a a arf a rekja sgu njunga nokku langt aftur tmann til a sna fram tengslin. Sem dmi m nefna ljsleiaratkni en ekkingarsgu hennar m rekja aftur til rannskna hegun ljss upphafi 20. aldar. eim tma hafi ekkingin lti notagildi (nema til a skemmta flki eins og var gert Heimssningunni Pars 1889). Martin & Irvine voru hins vegar mjg dipl og lyktuu a bi science-push og market-pull hefu hrif nskpun, og srstaklega samvirknin milli essara tveggja pla.

Ef vi snum essu svo upp listir m finna mmrg dmi um a a listskpun hefur ekki fundi farveg markai fyrr en lngu eftir a skpunin hafi tt sr sta. g hef miki dlti tnlist annig a ltum nokkur dmi:

  • Vorblt Stravinsky: etta ekkta dans- og tnlistaverk ykir dag me merkilegustu og hrifamestu tnverkum 20. aldar. egar a var frumsnt Pars 1913 brutust t eirir meal horfenda sem mguust ar sem eim fannst Stravinsky vera a gera grn a sr. Tnskldi Puccini sagi verki augljslega vera afrakstur geveiks manns. a var ekki fyrr en nokkrum ratugum sar, og Bandarkjunum, sem tnlistarunnendur byrjuu a taka verki stt.
  • Fyrsta plata David Bowie (kom fyrst t 1969): Platan vakti litla sem enga athygli fyrr en hn var gefin t ru sinni ri 1972 og eftir a Bowie var binn a geta sr gott or me tveimur rum pltum. Hn hefur s.s. aldrei veri talin me merkilegustu pltum Bowie en hn ni tluverum vinsldum 1972 og komst fljtlega topp 10 vinsldalistum beggja vegna Atlantshafs.
  • Velvet Underground & Nico (oft kllu Bananaplatan): Plata essi er n efa ein s hrifamesta rokksgunnar. Hn seldist nnast ekkert egar hn kom fyrst t 1967. Brian Eno a hafa sagt um hana a hn seldist aeins 30.000 eintkum fyrstu ratugana eftir a hn kom t, en allir essir 30.000 stofnuu hljmsveit. a var ekki fyrr en eftir 10 r a hn fr a vekja athygli og aallega meal ungra pnkara og nbylgjusinna leit a einhverju fersku. 9. og 10. ratugnum voru fir rokktnlistamenn sem ekki listuu pltuna meal helstu hrifavalda.
  • Bitches Brew - Miles Davis: etta tmamtaverk hefur haft gfurleg hrif ekki bara djasstnlist heldur lka rokk og s.k. klassk. egar verki kom fyrst t 1970 voru margir innan djass-heimsins sem hfnuu verkinu og tldu etta vera svanasng Davis. Raunin var nnur. Hj Davis hfst tmabil sem einkenndist af mikilli tilraunastarfsemi og eir ungu tnlistarmenn sem hann fkk til lis vi sig ttu eftir a mta framt djass, popp, og rokk tnlistar: t.d. John McLaughlin, Chick Corea, Wayne Shorter, Herbie Hancock og margir fleiri.

llum essum tilvikum hfu listamennirnir fengi tkifri til a vinna a sinni listskpun n ess a urfa a hafa hyggjur af v hvernig markaurinn myndi taka mti afurinni. eim var llum hafna fyrstu en me tmanum nu eir eyru annarra listamanna og skapaist n merking, ntt tnrnt tunguml, sem skapai farveg fyrir mikla nskpun. a er einmitt etta sem listamannalaunum er tla a gera - a gefa listamnnum tkifri til a vinna a sinni skpun h rstingi markasafla. Slkt gefur kannski lti af sr egar til skamms tma er liti en me tmanum getur a leitt til byltinga. Og kannski a sem mikilvgast er, a far byltingar gerast n slks undanfara. a m segja a markaurinn er kannski gur a fylla upp gt, en a er heft listskpun og grunnrannsknir sem ba til gtin.

Listamannalaun, eins og styrkir til grunnrannskna, eru tlu a gera listamnnum kleift a stunda sna skpun n markasrstings. Hins vegar hefur gagnrni beinst gegn v a tiltekinn hpur fi opinbert f fyrir a gera a sem tlast er til af eim. En, a er eins og g sagi ur, listamannalaun eru einmitt tlu a veita listamnnum tkifri til a gera anna en a sem vanalega er tlast af eim. essi gagnrni er v rngum forsendum. Tnlistarmaurinn Ing veurgukomst kannski nst v sem mli tti raunverulega a snast um egar hann spuri af hverju skattf hans tti a fara a kosta listskpun sem aeins 30 manns myndu njta? arna er eins og me Velvet Underground snum tma, ef etta eru rttu 30 manns gti a breytt heiminum til hins betra.

En a eru ekki bara eir sem gagnrna listamannalaun sem hafa fari mis vi kjarna mlsins. Agnar Kr. orsteinsson, blaamaur Stundinni, gagnrndi tframanninn Einar Mikael Sverrissonfyrir a vera mtfallinn listamannalaunum egar Einar Mikael i sjlfur atvinnuskpunarstyrk fr Nskpunarmist slands. Listamannalaun og atvinnuskpunarstyrkir eru gjrlkir og m segja a eim er tla hvor um sig a styja vi essa andstu pla nskpunarferlisins, sem g nefndi ur. Mean listamannalaun eru tlu a styja vi hefta listskpun eru atvinnuskpunarstyrkir tlair a styrkja markasvingu gra hugmynda, sem geta tt rtur listskpun ea grunnrannsknum. Ef vi gngum t fr v a tilgangur listamannalauna s eins og g hef sagt, er engin mtsgn v a vera mti listamannalaunum en iggja atvinnuskpunarstyrk. Blaamaur Stundarinnar virist ekki tta sig essu.

etta er furuleg staa egar hvorki eir sem eru me n eir sem eru mti listamannalaunum tta sig hlutverki eirra. ll gagnrnin umra, bi me og mti, virist orin svolti marklaus.


Vi erum vst ekki margir framtarfringarnir hr landi...

backtofuturetli g komi ekki fyrst upp egar ggla er eftir slenskum framtarfringi. tilefni dagsins var g vitali um framtarfri og framtina Vsj Rs 1.


mbl.is Back to the Future dagurinn dag
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hvaan kemur ori "hnnun"?

lafur var hagur og sjnhannarr um smir allar

frumhonnudirOri hnnun er tiltlulega ntt slenskri tungu, sem kemur vart v a er eitthva svo slenskt vi a. g er binn a vera a kanna uppruna essundanfari tengslum vi undirbning erindis sem g ver me Minneapolis nstu viku ingi slendingaflaga Norur Amerku. g leitai va og hafi samband vi msa aila sem eru frari en g bi um hnnun og slenska tungu en fkk frekar ljssvr um stafestar tilvsanir fornrit, dvergasgur og fleira. N morgun hfum vi hjnin (Hln er safnafringur annig a hn hefur ekki sur huga essu) veri a skoa etta og teljum okkur vera nokkurn veginn bin a rekja essa hugavera sgu um tilur orsins hnnun.

Fyrsta dmi um ori hnnun sem g finn prenti er jviljanum 23. oktber, 1957ar sem sagt er fr ntkomnu 4. tbl. Inaarmls.* Meal greina er ein sem ber titilinn Vruval og hnnun (af enska orinu design).** a a teki er fram a ori s ing enska orinu design gefur til kynna a hr s um nyri a ra. Seinna er ori hnnun nota va alfribkum AB tgfunnarsem komu t snemma og um mijan 7da ratuginn. 8da ratugnum er ori komi almenna notkun og eirri merkingu sem a hefur dag.

etta er allt mjg frlegt en segir mr ekkert um orsifjarnar sem g var srstaklega forvitinn um. g spuri mur mna t ori (hn er fdd 1939). Hn sagi, egar vi tluum um hnnun vorum vi alltaf a tala um eitthva danskt. En slenska ori hnnun ekkert skylt vi dnsku orin design ea formgivning, sem Snara.issegir mr a s rtt ing orinu. etta sagi mr v ekki neitt.

g hafi samband vi slenska mlst. au gtu ekki sagt mr meira en g vissi egar um hvenr ori birtist fyrst prenti.

Flk Hnnunarsafninuhlt v fram a ori vri skylt hannarr sem hafi birst einhverju slensku fornriti, en hafi annars ekki miklu vi a bta.

g fr a kanna essa tengingu vi fornritin og leitai htt og ltt a orinu hannarr. Hr er a sem g fann.

Vestur-slendingurinn Pll Bjarnason skrifai grein Tmarit jrknisflags slendinga 1929ar sem hann gagnrnir msar rangfrslur orakveri sem Finnur Jnsson, prfessor, hafi rita (sj hugavera umfjllun um Pl hr). ar leirttir hann m.a. eftirfarandi fullyringu Finns um ori hannyrir (sj bls. 92):
hannyrir, lklegt er a hann s stofn orsins hannarr um menn, er voru listamenn (-konur) til vinnu
Pll bendir a ori hannarr er lsingaror en ekki nafnor eins og Finnur heldur fram. Af lsingarorinu er mynda nafnori hanner. etta ummyndast svo ori sem vi ekkjum dag, hannyr.

fylgiriti me rbk Hskla slands 1922-23 er texti Vluspr birtur eins og hann er Konungsbk. Me fylgja skringar og segir um 11. vsu:
Hanarr = hannarr, hagur (smbr. sjnhannarr, hanner, hannyr), bendir til smarttar dverga

Heimskringu segir m.a. um laf Haraldsson Noregskonung:
lafur var hagur og sjnhannarr um smir allar, hvort sem hann geri ea arir menn.

Og etta virist vera elsta slenska heimildin essari sgu um tilur orsins hnnun ef fr eru taldar sgur um dverga, dvergleikni, og dverganfn sem ori er endanlega raki til (sbr. dverganafni Hanarr).

arna er etta komi. Ori hnnun kemur af lsingarorinu hannar(r), sem merkir s sem er duglegur ea listfengur. etta er nokku hugavert v arna virist vera a ur en ori hnnun verur til er ekkert or slensku yfir etta ferli sem hnnun er skv. okkar skilningi dag. G hnnun var v ekki ferli sem vi gtum lst en ekktir hana egar sst hana, .e. ef varst ngilega sjnhannarr.

*(vibtt: 11.05.2015) Hilmar r Bjrnsson, arkitekt fkk leyfi til a endurbirta essa grein vefnum Arkitektr, skipulag og staarpri. umrum ar bendir Sigurur St. Arnalds grein sem birtist DV 24. september, 1994, bls. 16 undir yfirskriftinni Sgur af nyrum: A hanna. ar er stafest a fyrirmynd a orinu "hnnun" megi rekja til rtar orsins "hannarr" en nefnt anna samrta sem g hef ekki rekist , "hann", sem g kki kannski betur vi tkifri.

**(vibtt: 11.05.2015) g hef n lesi umrdda grein. ar er mjg augljst a veri er a kynna nyri til sgunnar - ger tarlega grein fyrir merkingu hugtaksins og hlistu ensku. Hins vegar er ekkert sagt um hvernig hugtaki hefur veri bi til. Lklega er eins og Anna Rgnvaldsdttir segir ummlum fyrir nean a ori hafi veri bi til af ora- ea nyranefnd.


H meal bestu hskla heimi? Fer eftir v hvernig skilgreinir "bestur"...

first_placeEinar Steingrmsson segir frtt Vsi.isa staa Hskla slands aljlegu samhengi s ekki nrri eins g og Kristn Inglfsdttir, rektor, vill meina. Kristn hafi bent a H vri meal 300 bestu hskla heimi. etta er rtt samkvmt lista Times Higher Education (THE)en Einar bendir a a eru arir listar ar sem H nr ekki htt ea jafnvel ekki neitt. "Villandi mlflutningur af essu tagi, ar sem valin eru ggn sem henta mlsta manns, eru boleg fyrir forystu hskla me sjlfsviringu., segir Einar. Hann ltur sagt hver munurinn essum listum er og m segja a a s ekki sur villandi mlflutningur en hann sakar rektor um. Listarnir sem Einar bendir eru:
-US News & World Report
-Shanghai listinn, sem heitir n ARWU
-QS, sem heitir n CWUR

Fyrst er a tiloka a sem hreinlega ekki vi. sland er ekki me US News & World Report knnuninni. A nefna hann er eins og a dmi mig hfileikalausan vegna ess a g vann ekki sland got talent. g var ekki skrur keppnina annig a vi munum aldrei vita hvaa sti g hefi lent. Sama vi um stu H US News & World Report listanum.

Shanghai listinn er oft sagur vera mjg virtur og marktkur. Raunin er a hann er mjg dbus - svo miki svo a stai hefur til a endurskipuleggja hann fr grunni mrg r en a hefur af einhverjum stum ekki gerst. Persnulega held g a eina stan fyrir v a hann hefur veri notaur er a hann var lengi vel s eini sem hgt var a komast netinu n ess a greia fyrir. Einn helsti tturinn Shanghai mlingunum er fjldi Nbels og Fields verlaunahafa meal fyrrum nemenda og prfessora. Hva a a segja mr um gi hskla veit g ekki en er kannski heillandi fyrir suma tilvonandi nemendur. Engin tilraun er ger til a meta gi kennslu vikomandi hsklum.

QS listinn er mjg svipaur Shanghai listanum. ar er lka lg mikil hersla fjlda verlauna sem flk tengt sklum hefur unni til. Eins og Shanghai listinn er engin tilraun ger til a meta gi kennslu. Eitt matsatrii, sem vegur ekki minna en 25%, er fjldi fyrrum nemenda sem hafa strt stru aljlegu fyrirtki. tli fangarnir Kvabryggju styrki stu H listanum? Hva etta hefur me gi hskla a gera veit g ekki. Eitt sem QS gerir sem gerir hann srstakan er a kanna vihorf vinnuveitenda til hskla, sem er kannski hugavert fyrir tilvonandi nemendur en segir lti um gi t af fyrir sig.

THE listinn er s eini af essum sem eru nefndir sem raunverulega reynir a meta gi kennslu og nms. Nmsumhverfi vegur 30% og er reikna t fr fjlbreyttum ggnum sem er afla me msum htti - meal annars knnun sem nr til um 10.000 frimanna um allan heim.

Hsklar eru margslungnar stofnanir sem er tla a vera margt senn: nmsvettvangar, rannsknarmistvar, mistvar ekkingarmilunar, og margt fleira. a er ekki lti ml a meta gi eirra og sennilega engin kvari sem nr yfir allt. En egar veri er a meta stu tiltekinna stofnana t fr eim listum sem eru til er mikilvgt a gera sr grein fyrir v hva er veri a mla. stefnumtun H 2006, ar sem meal annars var stefnt a v a stofnunin yri meal 100 bestu hskla heimi, var lg mikil hersla hlutverk stofnunarinnar gagnvart slensku samflagi. Frsluhlutverk stofnunarinnar var hafta leiarljsi og v er elilegast a meta rangur samrmi vi a. THE listinn er s eini af eim sem nefndir eru sem er marktkur v svii. A draga hina inn umruna er frekar villandi.


Hva hefur frasamflagi um mlefni framhaldsskla a segja?

Hvitbok vef MenntaMijubirtist dag brot r umru frimanna um Hvtbk um umbtur menntun og mlefni framhaldssklasem hefur fari fram innan Menntavsindasvis H sustu vikur. etta er mjg hugavert og arft innlegg essa umru. Meal ess sem ar kemur fram:

Gestur Gumundsson: " bak vi stefnumii um 'fleiri nmslok tilsettum tma' ba vissulega rttmtar hyggjur af eim fjlmrgu slensku framhaldssklanemum sem 'finna sig ekki' nminu, og hvtbkin tekur rttilega undir bendingar um agerir sem greina slkan vanda snemma og taka honum. En oft eru rttustu agerirnar a nemendur taki sr hl fr nmi og endurheimti huga og nmshvata vi anna en venjulegt framhaldssklanm."

Helgi Skli Kjartansson: "r v svona margir ljka stdentsprfi, er minni srhfing flgin ess httar nmi, minna val ea kvrun a leggja t a og markmi ess hjkvmilega almennari. ess vegna er elilegt a stytta nmi svo a nemendur fi elilegum aldri a taka raunverulegar kvaranir um markmi sn nmi og framtarstarfi."

Atli Hararson: "Gestur bendir rttilega ( grein bls. 23 Frttablainu 3. jl 2014) a munurinn sklagngu ungmenna hr landi og Danmrku er mun minni en tla mtti af yfirlsingum eirra sem hafa str or uppi um brottfalli hr landi. Veruleikinn er s (skv. Education at a Glance 2014, bls. 313) a hr landi var fremur htt hlutfall flks aldrinum 15 til 19 ra skla ri 2012 ea 88%. hinum Norurlndunum var hlutfalli 86% til 87% og mealtali fyrir OECD var 84%. essar njustu samanburartlur um sklaskn benda v ekki til a slensk ungmenni flji framhaldssklana meira mli en gerist og gengur rum OECD lndum.
Ekki er ng me a sklaskn hr s me meira mti heldur var tskriftarhlutfall lka htt ri 2012 ea 95% (Education at a Glance 2014, bls. 67). hinum Norurlndunum var a bilinu 77% til 93% og mealtali fyrir OECD var 84%."

Greinin heild er hr


mbl.is 17 ra me rstefnu Hrpu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fylgstu me framtinni - vi vitum meira en margir halda

kettering_tomorrow
rstefnuHeimilis & skla sasta fstudagvar sagt einu erindi um upplsingatkni sklastarfi a vi vitum ekki hvaa tknibreytingar eru framundan. Reyndar er a svo a vi vitum tluvert um framtina og hvernig tkni mun rast nstu 5-10 rum og jafnvel lengur. Sjlfakandi blar munu koma marka nstu 5 rum ea svo og hafa tluver hrif samflagmynstur. Reiknigeta tlvutkni mun straukast nstu rum. Snjalltki vera sfellt snilegri - fyrst me tilkomu klanlegrar tkni bor vi snjallr og snjallgleraugu og til lengri tma liti m gera r fyrir a tkni veri jafnvel grdd. Vlmenni af msum gerum munu auknu mli sinna strfum sem n eru hndum okkar mannana og vera jafnvel sjlfsg hjlpartki nmsumhverfi.

Hvernig vitum vi etta? a er srstaklega rennt sem gefur sterkar vsbendingar um hvers s a vnta framtinni:
  1. herslur aila sem veita styrki til tknirunar og verkefni sem tknifyrirtki, verkfringar og tlvufringar eru a fst vi hverju sinni.
  2. Neysluvenjur og vilji neytenda.
  3. Skapandi hugmyndir um mgulega tknirun sem birtist myndlist, kvikmyndum, skldsgum og ess httar.
Framtarfringar nota msar misflknar aferir til a meta upplsingar sem essar kerfisbundinn htt og gera sr grein fyrir lklegri run til langs tma. Flestar eru essar aferir mjg srhfar og niurstur ekki endilega annig formi a r gagnast hinum almenna tkninotanda. Hins vegar geta eir sem hafa huga nlgast tluvert af agengilegum upplsingum sem gefa nokku raunhfa mynd af v sem er a vnta. M t.d. nefna:
  • Kurzweilai.net: etta er vefur Ray Kurzweil sem er lklega me ekktustu framtarfringum heims um essar mundir. Kurzweil er me flugt li sem fst vi a greina upplsingar um tknirun og eru margar niurstur settar fram agengilegu formi essum vef.
  • Sutura.io: etta er tiltlulega nr vefur ar sem hgt er a nlgast vikuleg yfirlit yfir frttnma viburi r heimi tkni, vsinda og fleira. g er ekki viss hver stendur bak vi ennan vef en held a a s einn Alex Klokus, frumkvull sem starfar New York borg. essi vikulegu yfirlit hfu a birtast fyrir nokkru Futurology rinum samflagsvefnum Redditen auveldara er a nlgast n og eldri yfirlit essum vef.
  • TED: ennan vef ekkja lklega margir. TED stendur fyrir Technology, Entertainment, Design en efni sem kynnt er margfrgum TED rstefnum nr yfir tluvert breiara svi en titillinn gefur til kynna. Mrg TED erindi fjalla um a njasta sem er a gerast heimi vsinda og tkni og hvaa hrif tkni- og vsindaleg run getur haft samflag og umhverfi til skemmri og lengri tma liti.
  • Omni Reboot:Omni Reboot er tilraun til a endurlfga hi merka tmarit Omni sem var gefi t runum 1978-1995. Tmariti tti srstakt fyrir hugavera blndu efnis r heimi vsinda og vsindaskldskapar. Framtarmiaur vsindaskldskapur er ekki sur gagnleg upplsingaaulind fyrir framtarfringa en vsindin sjlf vegna ess a ar eru oft settar fram hugmyndir um mgulega framt hrifarkan og lifandi htt. Mrg dmi eru um a a tkninjung eigi rtur a rekja til ess a einhver me tkniekkingu heillaist af mguleikum sem lstir voru vsindaskldsgu ea kvikmynd. Fyrsti farsminn er eitt ekktasta dmi um slkt.Martin Cooper, semstri run farsmans, hefur margoft sagt fr v a hann stti innblstur upphaflegu Star Trek ttarina.

a eru til tal fleiri vefir og upplsingaveitur ar sem hgt er a kynna sr hvernig tkni mun lklega rast framtinni og g vona a sumir leiti uppi eftir a hafa fengi sm nasasjn af v sem er boi. Auvita er alltaf mguleiki a hlutirnar fara annan veg en vi hldum en rtt fyrir a er sumt svo rugglega fyrirsjanlegt a vert er a taka tillit til ess strax. Hva eru t.d. margir sklar sem hafa egar huga a v hvaa hrif snjallr (sem g hef heyrt a su egar farin a sjst slenskum sklum) og snjallgleraugu munu hafa sklastarf? Hva eru margir sklar sem nota vlmennatkni nmsumhverfinu, ekki vri nema a hafa Roomba ryksugu stanum? eir sem hafa kynnt sr tknirun vita a etta eru allt tkninjungar sem eru agengilegar negar og munu hafa hrif nm og kennslu nlgri framt. Hvenr er rtti tminn til a huga a eim fyrir alvru?


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband