Pnlegt a sj fjlmila falla fyrir augljsu plati

Uppfrt aftur: a er loksins bi a breyta frttinni og allt um grnistana @Riverblufdental fjarlgt. En a m sj brot af v sem st upphaflega (og rmar 12 klst. ar eftir) skjskotinu fyrir nean. E.o. vti til varnaar -vinna rannsknarvinnuna fyrst og svo birta. Ekki fugt.

Uppfrt: essi frtt er nnas mest lesna vef mbl.is og enn ekki leirtt eftir 12 klst. netinu. etta er hugavert dmi um s.k. subluheld g.

@Riverblufdental, Twitter notandinn sem vsa er frttinni, byrjai a tsta nokkrum dgum eftir a tannlknirinn sem rekur stofuna, Walter Palmer, komst frttir fyrir a hafa drepi ljni Cecil. Alla t san hefur @Riverblufdental veri a gra flki me myndum af kttum, ljnum og msum rum drum samt tstum um tannheilsu og a sem umsjnarmnnum finnst vera arfa singur vegna frtta um veii Palmers. Stundum fyndi, stundum ekki, en allt plati. eir trgjrnustu hefu allavega mtt taka eftir v a grntstarinn skrifar "River Bluff Dental" rangt (@Riverblufdental: bara eitt 'f'), sem er algeng taktk til a plata flk netheimum.

g geri r fyrir a blaamenn mbl.is leirtti etta fyrr ea sar annig a g tk skjskot til a varveita mmenti:

riverbluFdental


mbl.is Ljnadrparinn snr r felum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Aum umfjllun um gagnaukinn veruleika RV

ingress-PS-1024x500g ver a segja a g er svolti sttur vi umfjllunina um gagnaukinn veruleika frttum RV kvld. Mr fannst vimlandi frttamanns gera frekar lti r mguleikum essarar strkostlegu tkni. Gagnaukinn veruleiki (GV), sem var kallaur aukinn veruleiki (sem mr finnst ekki g ing) frttinni, er ing enska hugtakinu augmented reality (sj hr af hverju g vil kalla etta gagnaukinn veruleika).

strum drttum verurGV tilegar skynjarar og ggn sem eru stt yfir nettengingar snjalltkjum eru notu til a ba til yfirlag yfir veruleikann til a auka gagnsemi og upplsingagildi hans. g hef fjalla miki um essa tkni og srstaklega mguleika hennar nmi og kennslu einhver r nna. Mr finnst frbrt a sj umruna breiast t en er sttur vi a tknin s ger a einfldu gimmick til a skemmta nemendum.

frttinni sagi vimlandinn, sem tengist samstarfsverkefni sem Hsklinn Akureyri tekur tt , a helsti kostur tkninnar er wow faktorinn, .e. a tknin gerir hi hversdagslega sem nota er nmiskemmtilegra og hugaverar. GV getur gert miklu meira en a og bur upp mjg spennandi mguleika til a samtta nm, nta tkni tengslum vi nm, auka skpun nmi og margt fleira.

g hef fjalla um etta allt saman margoft ur og vsa frekar fyrri skrif og erindi en a fara telja upp hr enn eina ferina:
-Tkninjungar og framt menntunar
- Gagnaukinn veruleiki og framt menntunar(glrur)
- Augmented reality in education(glrur)
-Learning in augmented reality: Extending functional realities(kennslufrilegar plingar)
-Upptaka af erindi vorrstefnu 3F 2013


Menntamlarherra virist misskilja mltki um bkviti

frtt Vsi.is dager sagt fr umrum um menntaml Alingi dag. ar kallai Gumundur Steingrmssn eftir agerartlun um menntaml og talai m.a. um ann fjlda sem menntar sig hr en starfar svo erlendis og borgar skatta ar. Illugi Gunnarsson, menntamlarherra,svarai skv. Vsi, "Vi erum jin sem bj til mltki: 'Bkviti verur ekki askana lti'." arna held g a Illugi hljti a vera a misskilja mltki. g lri einhverntma fyrir lngu a mltki merkir a a urfi a hafa fyrir bkvitinu, v verur ekki ausa kollinn flki eins og a f mat askinn sinn. Hr eru tvr greinar sem styja ennan skilning minn: Gurn Kvaran Vsindavefunumog grein mbl.is.

Eftir umru hr heimilinu og sngga leit vefnum virist algengt a flk misskilji/misnoti mltki. Sj t.d. nlega grein gsts H. Ingrssonarar sem hann skilur mltki greinilega sama htt og Illugi.

Kannski er jafnvel hgt a segja a merking ess hafi breyst tmanna rs, ea hva?


Tlfrilegur misskilningur ea blekkingar?

gr (10.06.2015) birtist frtt vef Viskiptars slandssem hefst essum orum:

tlu fjarvera starfsflks vegna veikinda er tvfalt meiri opinberum vinnustum en almennum vinnustum. etta er ein af niurstum runarverkefnisins Virkur vinnustaur sem kynntar voru sasta mnui.

Nei, etta er ekki ein af niurstum verkefnisins sem vsa er til. Ein af niurstunum er a hlutfall fjarveru var hrra eim opinberu vinnustum sem tku tt verkefninu samanburi vi einkarekna vinnustai sem tku tt. Teki er fram grein um verkefni(bls. 43) a:

Mikilvgt er a hafa huga, egar skoaar eru niurstur fr sfnun lykiltalna hj tttkufyrirtkjum, a fjldi og ger fyrirtkja og stofnanna sem tku tt verkefninu Virkur vinnustaur var takmarkaur og v er ekki hgt a yfirfra tlurnar almennt yfir opinberan og almennan vinnumarka.

Samt gerir greinarhfundur V nkvmlega etta - yfirfrir niurstur um takmarka rtak i og lyktar t fr v a niurstur lsi almennu standi.

a sem verra er er a greinarhfundur veit af takmrkunum tlfrilegu greiningarinnar sem hann er a vsa en reynir samt a rttlta alhfingar snar. lok greinarinnar bendir hfundur a:

ar sem fjldi vinnustaa runarverkefninu var takmarkaur gefur runarverkefni ekki endanlega niurstu um tni veikinda opinberum og almennum vinnumrkuum.

vaknar spurningin, af hverju er hann a nota niursturnar til a alhfa um opinbera og almenna vinnumarkai? Greinarhfundur er me tilbi svar:

arf a athuga a upphafi verkefnisins, ri 2011, fru eir vinnustair sem tku tt greiningu fjarveru og tbjuggu fjarverustefnu me tttku starfsmanna sem samykkt var af stjrnendum og innleidd kjlfari. a gefur vsbendingu um a veikindafjarvera gti veri meiri opinberum og almennum vinnumarkai heild.

etta er skiljanlegt. Af hverju tti a a vikomandi vinnustair fru stefnumtun ri 2011 a breyta tlfrilegum takmrkunum greiningarinnar sem er veri a fjalla um? a er kannski vsbending um a etta yrfti akanna betur en rttltir ekki alhfingar.

Hr er annahvort veri a misskilja tlfrina sem byggt er ea veri a beita blekkingum.


mbl.is Veikindi tvfld hj hinu opinbera
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Android snjallri mitt er i! En g get ekki mlt me v fyrir ara.

androidwearg snjallr. Mjg fnt Android Wear LG G Watch R, sem g nota miki og hefur haft tluver hrif hvernig g nti mr upplsingatkni almennt. g er oft spurur g a f mr svona? v miur er svari mitt flestum tilvikum nei. stan er fyrst og fremst s a ef vikomandi veit ekki hva a er a rta (e. root) smann sinn (og ar me gilda byrgina) og er smeykt vi a krukka kerfisskjlum er a a f meingallaa vru. a er eiginlega eins og a kaupa b fullu veri en f ekki lyklana a dyrunum - getur kkt inn um gluggan en getur ekki gert neitt. Google (sem n.b. rekur fyrirtki hr landi) hefur nefnilega kosi a gera Google Now, sem er s eining Android fartknikerfisins sem framtarrun ess byggist , virkt slandi. n Google Now eru Android rin lti meira en drt skraut. rtt fyrir trekaar tilraunir til a f a vita af hverju etta er hef g ekki fengi nein svr. ar me tali eru m.a.s. samskipti sem g tti vi verkefnisstjra Google Now hj Google. g held a hn hafi ekki einu sinni tta sig v a Google Now vri virkt sumum lndum.

googlenownotavailEn hva er Google Now? Lklega eru margir slendingar sem ekkja etta aeins sem virkan valmguleika snjalltkjum snum sem er Not available in your country. Google Now er gervigreindarbnaurinn Android tkjum og af mrgum talinn tluvert betri en Siri, gervigreindin snjalltkjum Apple. Google Now getur fylgst me stasetningu notandans, hva hann er a gera, hver hugaml hans eru og fleira og frt honum upplsingar eftir v. Til dmis:

  • Google Now veit a g fylgist me kvenum vefsvum ar sem fjalla er um framtarfri og menntaml og ltur mig vita egar ntt efni birtist ar.
  • Google Now notar skynjara snjalltkjum mnum til a tta sig egar g er a ganga, hjla ea stunda ara hreyfingu og tekur upplsingarnar saman til a g viti hversu latur ea duglegur g er binn a vera.
  • Google Now veit hvar g heima og notar stasetningu mna til a lta vita hversu lng heimferin verur og hver s besta leiin eftir v hvaa feramta g nota.
  • Google Now les dagatali mitt og veit hvenr og hvar g arf a vera mttur fund og ltur mig vita tka t svo g hafi tma til a koma mr stainn.
  • Google Now veit af bkuum flugferum o..h. og passar a g s vel undirbinn egar ar a kemur.

etta allt gerir Google Now n ess a g gefi nokkrar skipanir ar um. g hef sett upp mnar upplsingajnustur annig a Google Now hefur agang a eim og gervigreindarbnaurinn sr um afganginn. En Google Now bur lka upp margt fleira. Til dmis eru fjlmargar raddskipanir Android kerfinu tengd Google Now. slendingar ekkja a vel a hgt er a framkvma leit me raddskipunum og er a slenska talhermi Google a akka, sem er sagur vera fullkomnasti slenski talhermir sem til er dag. Me Google Now vera msar raddskipanir virkar sem eru a ekki annars. get g til dmis me rddinni einni:

  • Bei snjalltki um a minna mig a gera eitthva egar g er kominn tiltekinn sta - t.d. a kaupa mjlk nst egar g er matvrub ea a setja vottavl egar g kem heim.
  • Rst tilteki smforrit snjalltkinu.
  • Sami og sent smskilabo ea tlvupst.
  • Hringt einhvern r smaskrnni.
  • Fengi ea lti a einstaka or ea frasa tal tunguml.
  • Fengi lausn strfri dmi.
  • Lti spila tnlist sem g vil r eigin safni ea smforriti eins og Spotify.
  • og margt fleira.

En ef Google Now er ekki virkt er flest af essu ekki boi.

Snjallri er stengt smanum og me hljinntak til a taka mti raddskipunum og skj til a birta upplsingar (og klukku auvita). annig get g bei ri um a segja mr hvernig g segi g hjlai t b dnsku ea hva (55*372)/3 er (svari er 6820) n ess a urfa a taka upp smann. En allt etta get g bara t af v a g er hfilega mikill nrd a g treysti mr til a hakka smann minn. Hefi g ekki veri binn a ganga r skugga um a g gti hakka smann til a virkja Google Now hefi g aldrei keypt mr Android snjallr. a skal viurkennast a Google Now egar a er virkt hr slandi gerir ekki nrri jafn margt og a gerir Bandarkjunum en ng a mnu mati til a rttlta veseni sem a kostar.


uridnavMr finnst gilega gaman a sna kennurum hva g get gert me rinu mnu - spyrja a spurninga, gefa v skipanir, lta a a fyrir mig og svo framvegis. Flestir vera mjg hissa v eir hafa ekki tta sig essum mguleikum snjallranna og gera sr v litla grein fyrir v hva a hefur a segja a nemendur allt niur grunnskla eru byrju a mta me slk tki skla (g hef heyrt um fjlmrg dmi ess). En v miur er essi tkni enn agengileg fyrir flesta slenska notendur. Og a sem er verst er a margir tta sig ekki essu fyrr en eir eru bnir a sprea tkjakaupin. Google er nefnilega ekki a lta vita a notkun essarar tkni er mjg takmrku lndum eins og sland ar sem loka er Google Now. a er meira a segja annig a notendur Android hr landi (alla vega eir sem eru me Lollipop strikerfi 5.*) eru sfellt hvattir til a virkja Google Now til a f alla frbru ftusana. egar eir reyna a gera a kemur ljs a a er ekki hgt - en eir f samt fram bendingarnar um hversu mikilvgt er a virkja a.

A lokum skora g aila hr landi sem selja Android vrur a upplsa okkur neytendur um a af hverju einn helsti kerfishluti Androids er gerur virkur og hvenr megi vnta ess a a breytist.


A eiga vi menntakerfi

Nlega hef g tt samru vi flk netinu sem gagnrnir menntakerfi m.a. fyrir a a a verji sig sjlft gagnvart breytingum til a halda sr gangandi, sem leiir til stnunar, ofvaxtar og eflaust margt fleira. Gagnrni sem essi eflaust rtt sr a einhverju leyti en undirstrikar um lei hversu brnt er a skilja hvernig kerfi virka almennt ef gagnrni og agerir eiga a hafa hrif. ar kemur a gagni s.k. kerfiskenning (sem mr finnst frekar afleit tilraun til a a systems theory en g m ekki vera a v a lta mr detta eitthva betra hug nna). Kerfiskenning hjlpar til vi a greina astur hvers kyns kerfi t fr heildrnum hrifum umhverfis, innvia og virkni. Skv. kerfiskenningu eru kvein lgml sem eru a verki llum kerfum og skiptir engu hvort vi erum a tala um menntakerfi, leikkerfi landslisins handbolta ea vl bl. llum tilvikum er kerfi gangi sem tekur vi innleggi, umbreytir v og sendir fr sr sem afur. Kerfiskenning (ea kerfisnlgun, e. systems thinking)segir okkur a egar vi erum a fst vi slk kerfi urfum vi a horfa heildrnt au og skilja hvernig allir partarnir virka saman ef vi tlum a geta haft hrif au. Kerfiskenning hefur ori nokku algengt greiningartki til a skoa menntakerfi, srstaklega eftir a Peter Senge og flagar gfu t bkina Schools That Learn: A Fifth Discipline Fieldbook for Educators, Parents, and Everyone Who Cares About Educationri 2000.

egar vi erum a fst vi kerfi ea a reyna a breyta kerfi er mikilvgt a vi skiljum hvernig kerfi virka og hva hefur hrif au. Hr eru nokkur grundvallaratrii sem ll kerfi eiga sameiginlegt sama hvers elis au eru. Sumt kann a virast nokku mtsagnarkennt.

  1. Eli kerfa er a leita jafnvgis. kerfiskenningu er etta jafnvgi kalla homeostasis. a er algengt a flk telji eli kerfa vera a halda sr gangandi v annig vinna au verk sn og a hltur a vera grunneli. Svo er ekki. Kerfi getur frna ganginum til a halda jafnvgi en a frnar ekki jafnvginu til a halda sr gangandi. Til dmis, ef olan blvl klrast heldur vlin fram a ganga anga til vlarhlutir eru svo illa farnir a hn nr ekki lengur a stilla jafnvgi milli bensninntaks og ess a knja blinn fram og vlin httir a ganga. a gerir lti gagn a reyna a gangsetja blinn n. Vi urfum a gera breytingar inni vlinni annig a kerfi geti aftur fari sjlft a stilla til jafnvgis eftir rfum. a er eins me menntakerfi - a leitar sfellt jafnvgis til a halda sr gangandi. 5LhxCIpEf a getur ekki lengur stillt jafnvgi (t.d. me fjrsvelti) httir a a ganga, en ekki fyrr en a hefur reynt til rautar a vinna tiltla verk me eim afngum sem a hefur hverju sinni. Sj mefylgjandi mynd sem tskrir homeostasis einfaldan htt.
  2. ar sem kerfi er sfellt a leita jafnvgis er a sfellt a breytast. a er oft sagt um menntakerfi a a breytist ekkert en er yfirleitt veri a tala um a a er ekki a breytast eins og tiltekinn aili tlast til. Menntakerfi, eins og ll kerfi, bregst vi innri og ytri reitum me v a breyta sr hagkvmasta htt sem kostur er og afng leyfa. T.d. egar notkun samflagsmila var a breiast meal ungmenna voru vibrg skla a banna slka mila innan veggja eirra og gera mislegt til a koma veg fyrir a nemendur hefu agang a eim. etta er breyting. etta er kannski ekki s breyting sem mrg okkar hefu vilja sj en er breyting samt sem ur. arna voru bnar til reglur sem breyta gangverki kerfisins til a leita jafnvgis ljs nrra astna og er fullkomnu samrmi vi a sem vi er a bast af kerfi.
  3. Margir vilja a menntakerfi veri opnara fyrir njungum og veri meira skapandi en eir telja a vera og halda a til ess a a gangi urfi a einfalda og minnka kerfi. Hins vegar er a svo a einfld og ltil kerfi leia sur til nskpunar en flkin kerfi ar sem rkir hfileg reia, a sem stundum er kalla chaordia (sem mtti a sem skipulagt kaos). reia er afl sem verkar stugt jafnvgispunkt kerfisins annig a hann er alltaf a frast til. Kerfi bregst vi me a leita jafnvgis og egar reian er hfilega mikil dugir ekki a fara hagkvmustu ea auveldustu lei og nskpun sr sta. Hins vegar er mjg erfitt a tta sig hver hfilega hlutfll reiu og skipulags urfa a vera til a lta etta ganga upp. En, ef tlunin er a stula a nskpun er einfalt og lti kerfi sennilega ekki rtta leiin.
  4. Kerfi mtast af ekki sur af umhverfi en innvium. Til a tta okkur kerfi og hva a er sem hefur hrif kerfi urfum vi a hugsa heildrnt. Kerfi afmarkast ekki af gangverkinu einu. Um lei og einhver aili er farinn a skipta sr af kerfinu ori ea verki er s orinn hluti af v og hefur hrif a. a m t.d. lta vl bl sem eitt heildsttt kerfi. En um lei og kumaur stgur bensninngjfina er s orinn hluti af kerfinu. eir sem tala um menntakerfi opinberlega, hvort sem a er jkvtt ea neikvtt, eru um lei a gera sjlfa sig a parti af kerfinu.

g hef v miur ekki tma til a skrifa meira um etta essa stundina ar sem g arf a koma mr t flugvll. En skilaboin eru essi: ef vi erum a fst vi kerfi og viljum breyta v kerfi urfum vi a skilja hvernig kerfi virka. Tilraunir til a breyta kerfi n ess a skilja au leia til treiknanlegra tkoma sem vera til egar kerfi leitar jafnvgis. Ef vi skiljum hvernig kerfi virka sjum vi fljtt a leiin til a breyta eim er a huga a jafnvgispunktinum. Hvernig truflum vi jafnvgispunktinn ann htt a kerfi leiti jafnvgis tt sem vi viljum a a leiti? Ef etta tekst breytir kerfi sig sjlft eins og vi viljum a a breytist.


Hvaan kemur ori "hnnun"?

lafur var hagur og sjnhannarr um smir allar

frumhonnudirOri hnnun er tiltlulega ntt slenskri tungu, sem kemur vart v a er eitthva svo slenskt vi a. g er binn a vera a kanna uppruna essundanfari tengslum vi undirbning erindis sem g ver me Minneapolis nstu viku ingi slendingaflaga Norur Amerku. g leitai va og hafi samband vi msa aila sem eru frari en g bi um hnnun og slenska tungu en fkk frekar ljssvr um stafestar tilvsanir fornrit, dvergasgur og fleira. N morgun hfum vi hjnin (Hln er safnafringur annig a hn hefur ekki sur huga essu) veri a skoa etta og teljum okkur vera nokkurn veginn bin a rekja essa hugavera sgu um tilur orsins hnnun.

Fyrsta dmi um ori hnnun sem g finn prenti er jviljanum 23. oktber, 1957ar sem sagt er fr ntkomnu 4. tbl. Inaarmls.* Meal greina er ein sem ber titilinn Vruval og hnnun (af enska orinu design).** a a teki er fram a ori s ing enska orinu design gefur til kynna a hr s um nyri a ra. Seinna er ori hnnun nota va alfribkum AB tgfunnarsem komu t snemma og um mijan 7da ratuginn. 8da ratugnum er ori komi almenna notkun og eirri merkingu sem a hefur dag.

etta er allt mjg frlegt en segir mr ekkert um orsifjarnar sem g var srstaklega forvitinn um. g spuri mur mna t ori (hn er fdd 1939). Hn sagi, egar vi tluum um hnnun vorum vi alltaf a tala um eitthva danskt. En slenska ori hnnun ekkert skylt vi dnsku orin design ea formgivning, sem Snara.issegir mr a s rtt ing orinu. etta sagi mr v ekki neitt.

g hafi samband vi slenska mlst. au gtu ekki sagt mr meira en g vissi egar um hvenr ori birtist fyrst prenti.

Flk Hnnunarsafninuhlt v fram a ori vri skylt hannarr sem hafi birst einhverju slensku fornriti, en hafi annars ekki miklu vi a bta.

g fr a kanna essa tengingu vi fornritin og leitai htt og ltt a orinu hannarr. Hr er a sem g fann.

Vestur-slendingurinn Pll Bjarnason skrifai grein Tmarit jrknisflags slendinga 1929ar sem hann gagnrnir msar rangfrslur orakveri sem Finnur Jnsson, prfessor, hafi rita (sj hugavera umfjllun um Pl hr). ar leirttir hann m.a. eftirfarandi fullyringu Finns um ori hannyrir (sj bls. 92):
hannyrir, lklegt er a hann s stofn orsins hannarr um menn, er voru listamenn (-konur) til vinnu
Pll bendir a ori hannarr er lsingaror en ekki nafnor eins og Finnur heldur fram. Af lsingarorinu er mynda nafnori hanner. etta ummyndast svo ori sem vi ekkjum dag, hannyr.

fylgiriti me rbk Hskla slands 1922-23 er texti Vluspr birtur eins og hann er Konungsbk. Me fylgja skringar og segir um 11. vsu:
Hanarr = hannarr, hagur (smbr. sjnhannarr, hanner, hannyr), bendir til smarttar dverga

Heimskringu segir m.a. um laf Haraldsson Noregskonung:
lafur var hagur og sjnhannarr um smir allar, hvort sem hann geri ea arir menn.

Og etta virist vera elsta slenska heimildin essari sgu um tilur orsins hnnun ef fr eru taldar sgur um dverga, dvergleikni, og dverganfn sem ori er endanlega raki til (sbr. dverganafni Hanarr).

arna er etta komi. Ori hnnun kemur af lsingarorinu hannar(r), sem merkir s sem er duglegur ea listfengur. etta er nokku hugavert v arna virist vera a ur en ori hnnun verur til er ekkert or slensku yfir etta ferli sem hnnun er skv. okkar skilningi dag. G hnnun var v ekki ferli sem vi gtum lst en ekktir hana egar sst hana, .e. ef varst ngilega sjnhannarr.

*(vibtt: 11.05.2015) Hilmar r Bjrnsson, arkitekt fkk leyfi til a endurbirta essa grein vefnum Arkitektr, skipulag og staarpri. umrum ar bendir Sigurur St. Arnalds grein sem birtist DV 24. september, 1994, bls. 16 undir yfirskriftinni Sgur af nyrum: A hanna. ar er stafest a fyrirmynd a orinu "hnnun" megi rekja til rtar orsins "hannarr" en nefnt anna samrta sem g hef ekki rekist , "hann", sem g kki kannski betur vi tkifri.

**(vibtt: 11.05.2015) g hef n lesi umrdda grein. ar er mjg augljst a veri er a kynna nyri til sgunnar - ger tarlega grein fyrir merkingu hugtaksins og hlistu ensku. Hins vegar er ekkert sagt um hvernig hugtaki hefur veri bi til. Lklega er eins og Anna Rgnvaldsdttir segir ummlum fyrir nean a ori hafi veri bi til af ora- ea nyranefnd.


Eru a nemendur 7. & 10. bekkjar sem setja saksskla srflokk?

standardized-testsUm daginn stoppai g vi kaffihsi bnum lei minni fund. ar fann g njasta tlubla DV ar sem var heil opnugrein um hva nemendur saksskla brillera samrmdum prfum undir yfirskriftinni saksskli srflokki, hvorki meira n minna. Str or sem essi verskulda nnari rannskn. g komst a tveimur niurstum:
1. g veit ekki um saksskla en greinarhfundur er rugglega srflokki hva varar skapandi tlkun tlfrigagna!
2. a virast vera nemendur 7. & 10. bekkjar sem setja saksskla srflokk.

Skoum etta nnar
greininni segir hnotskurn a egar reikna er mealtal af llum samrmdum prfum, .e. fyrir 4., 7. og 10. bekk, fyrir alla skla landsins skarar saksskli lang fram r llum rum. Reiknuu mealtlin styja etta enda er reikna mealtal saksskla yfir 40 stig og nsti skli ar eftir vel innan vi 40.

En n vakna msar spurningar enda reikniaferirnar svolti srstakar. g tla a skoa hr tvr:
1. Hva segir a okkur a reikna mealtal af tkomum r samrmdum prfum mismunandi rganga?
2. Hvernig er tkoman ef vi reiknum etta annan htt?

1. a er strfurulegt og vgast sagt dbus a reikna mealeinkunn fyrir hvern skla til a gera samanbur eins og er gerur greininni. fyrsta lagi, eru prf ekki lg fyrir alla rganga essum sklum. Eina samrmda prfi sem er lagt fyrir saksskla er 4. bekk. annig a a er veri a bera saman mealtal r sumum sklum sem byggist prfum 4., 7. og 10. bekk vi tkomur skla sem er bara me 4. bekk ea (anna tilfelli sem er fjalla um greininni) bara 4. og 7. bekk. Til a slkur samanburur gangi upp yrfti a sna fram mislegt - srstaklega a niurstaa samrmdu prfi 4. bekk saksskla gefi reianlega til kynna hvernig nemendum muni ganga samrmdum prfum 7. og 10. bekk, hvar svo sem eir eru skla eim rum. g kannast ekki vi a etta hafi veri gert og ef svo er er allavega ekki vsa neitt greininni. annig a etta er mjg hpinn samanburur.

2. Elilegast er a bera niurstur nemenda saksskla vi niurstur 4. bekkjar rum sklum. Ef vi gerum etta kemur ljs a saksskli er ekki algjrlega srflokki. Reyndar er hann nstum hnfjafn vi nemendur Njarvkurskla. Ennfremur er ekki eins mikill munur saksskla og rum sklum sem eru a n gum rangri.

Niurstaan virist v vera essi: Ef saksskli er srflokki virist a vera vegna nemenda 7. og 10. bekkjum. En saksskli er, eins og allir vita, hvorki me 7. n 10. bekk.


H meal bestu hskla heimi? Fer eftir v hvernig skilgreinir "bestur"...

first_placeEinar Steingrmsson segir frtt Vsi.isa staa Hskla slands aljlegu samhengi s ekki nrri eins g og Kristn Inglfsdttir, rektor, vill meina. Kristn hafi bent a H vri meal 300 bestu hskla heimi. etta er rtt samkvmt lista Times Higher Education (THE)en Einar bendir a a eru arir listar ar sem H nr ekki htt ea jafnvel ekki neitt. "Villandi mlflutningur af essu tagi, ar sem valin eru ggn sem henta mlsta manns, eru boleg fyrir forystu hskla me sjlfsviringu., segir Einar. Hann ltur sagt hver munurinn essum listum er og m segja a a s ekki sur villandi mlflutningur en hann sakar rektor um. Listarnir sem Einar bendir eru:
-US News & World Report
-Shanghai listinn, sem heitir n ARWU
-QS, sem heitir n CWUR

Fyrst er a tiloka a sem hreinlega ekki vi. sland er ekki me US News & World Report knnuninni. A nefna hann er eins og a dmi mig hfileikalausan vegna ess a g vann ekki sland got talent. g var ekki skrur keppnina annig a vi munum aldrei vita hvaa sti g hefi lent. Sama vi um stu H US News & World Report listanum.

Shanghai listinn er oft sagur vera mjg virtur og marktkur. Raunin er a hann er mjg dbus - svo miki svo a stai hefur til a endurskipuleggja hann fr grunni mrg r en a hefur af einhverjum stum ekki gerst. Persnulega held g a eina stan fyrir v a hann hefur veri notaur er a hann var lengi vel s eini sem hgt var a komast netinu n ess a greia fyrir. Einn helsti tturinn Shanghai mlingunum er fjldi Nbels og Fields verlaunahafa meal fyrrum nemenda og prfessora. Hva a a segja mr um gi hskla veit g ekki en er kannski heillandi fyrir suma tilvonandi nemendur. Engin tilraun er ger til a meta gi kennslu vikomandi hsklum.

QS listinn er mjg svipaur Shanghai listanum. ar er lka lg mikil hersla fjlda verlauna sem flk tengt sklum hefur unni til. Eins og Shanghai listinn er engin tilraun ger til a meta gi kennslu. Eitt matsatrii, sem vegur ekki minna en 25%, er fjldi fyrrum nemenda sem hafa strt stru aljlegu fyrirtki. tli fangarnir Kvabryggju styrki stu H listanum? Hva etta hefur me gi hskla a gera veit g ekki. Eitt sem QS gerir sem gerir hann srstakan er a kanna vihorf vinnuveitenda til hskla, sem er kannski hugavert fyrir tilvonandi nemendur en segir lti um gi t af fyrir sig.

THE listinn er s eini af essum sem eru nefndir sem raunverulega reynir a meta gi kennslu og nms. Nmsumhverfi vegur 30% og er reikna t fr fjlbreyttum ggnum sem er afla me msum htti - meal annars knnun sem nr til um 10.000 frimanna um allan heim.

Hsklar eru margslungnar stofnanir sem er tla a vera margt senn: nmsvettvangar, rannsknarmistvar, mistvar ekkingarmilunar, og margt fleira. a er ekki lti ml a meta gi eirra og sennilega engin kvari sem nr yfir allt. En egar veri er a meta stu tiltekinna stofnana t fr eim listum sem eru til er mikilvgt a gera sr grein fyrir v hva er veri a mla. stefnumtun H 2006, ar sem meal annars var stefnt a v a stofnunin yri meal 100 bestu hskla heimi, var lg mikil hersla hlutverk stofnunarinnar gagnvart slensku samflagi. Frsluhlutverk stofnunarinnar var hafta leiarljsi og v er elilegast a meta rangur samrmi vi a. THE listinn er s eini af eim sem nefndir eru sem er marktkur v svii. A draga hina inn umruna er frekar villandi.


Geta geirvrtur breytt heiminum?

miles-davis-san-francisco-ca-1971-jim-marshall

Miles Davis og geirvrtur hans um a leyti sem hann var a breyta heiminum.

Um ftt anna hefur veri rtt eins miki sustu daga en brjst og geirvrtur. Margir fura sig essu njasta upptki slenskra ungmenna sem tku sig til og flssuu geirvrtum snum fyrir hverjum sem vildu sj, sem og eim sem ekki vildu. g bara skil etta ekki!, segja sumir. Biggi lgga heldur v fram a tttakendur munu sj eftir vsar meir. Sumir ganga svo langt a kalla tttakendurplebba". Srfringur kynjafrum velti fyrir sr frttum RV hvort taki tali inn a samhengi sem skapast hefur kringum rkjandi orru um jfnu og rttindi kynja. En spyr g: af hverju tti unga flki a vera a tala inn a samhengi? S orra hefur augljslega ekki skila v sem a vill. Skilabo unga flksins eru skr fyrir mr: n skal hafna gmlu gagnslausu orrunni og taka upp nja, sem verur forsendum nrrar kynslar. a er v ekki a fura a agerirnar tala ekki inn gamla samhengi. a er verfugt vi markmii. eir sem tla a taka tt nju orrunni vera a tala inn hana - arir munu aldrei heyra n skilja a sem unga flki er a segja.

a sem unga flki er a gera n minnir um margt a sem Miles Davisgeri djasstnlistinni 7da ratug sustu aldar. Mrgum fannst djassinn vera orinn einsleitur og reyttur - binn a hjakka sama farinu ratugi. egar Miles Davis gaf svo t pltuna Bitches Brewvoru margir sem hfnuu henni og sgu Davis vera algjrlega genginn af gflunum a vera senda fr sr vlkan hvaa og kalla djass. dag er Bitches Brew auvita talin eitt mesta meistaraverk tnlistarsgu 20. aldar. Hn markai upphaf byltingar tnlist, sem breytti ekki aeins hvernig tnlist er samin og spilu heldur lka hvernig vi hlustum og heyrum tnlist. Davis tk sr a bessaleyfi a gjrbreyta tnlistarorrunni og hann geri a ekki me v a tala inn a sem samhengi sem var til staar. Hann bau tnlistarmnnum og unnendum a taka tt a mta nja orru, sem eir og geru. Hvort sem hlusta er dag djass, rock, R&B, klassk ea hva anna, er ruggt a greina m hrif Bitches Brew einhverju formi.

eir vita a vel sem hafa fengist vi nskpun og/ea breytingastjrnun a oft er besta, og jafnvel eina leiin til a n rangri a skapa nja orru. Ef s gamla er orin svo rtgrin a engin man t.d. hver kva a konur mega ekki sna geirvrtur snar n hvers vegna, en samt er stai fast v a a megi alls ekki, er lklega kominn tmi til ataka mli upp njumforsendum. a er a sem unga flki er a gera n og g fagna v. g er kannski ekki alveg tilbinn a hella mr umru en g tla a leggja mig fram vi a hlusta a sem unga flki er a segja og reyna a skilja eirra ml svo g geti tala inn eirra samhengi - eirra sem munu lta skammarlaust til bakaegar au benda myndir sem au pstuu og segja etta er egar g byrjai a breyta heiminum.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband